MOKUNA XIII 
Mahope iho o ko Kahalaomapuana lele ana iloko o ke kai mai 
luna iho o na waa, e holo ikaika loa ana na waa ia manawa; 
nolaila, ua hala hope loa o Kahalaomapuana. Hoohuli hou na waa 
i hope e imi ia Kahalaomapuana, aole nae i loaa; nolaila, haalele loa 
o Aiwohikupua i kona kaikuahine opiopio, a hoi loa aku i Kauai. 
Ta Aiwohikupua i hoi ai mai Hawaii mai a hiki mawaena o 
Oahu nei a me Kauai, olelo aku la o Aiwohikupua i kona mau 
hoewaa penei: “I ko kakou hoi ana anei a hiki i Kauai, mai olelo 
oukou, i Hawaii aku nei kakou i o Laieikawai la, o hilahila auanei 
au; no ka mea, he kanaka wau ua waia 1 ka olelo ia; a nolaila, ke 
hai aku nei au i ka’u olelo paa ia oukou. O ka mea nana e hai i 
keia hele ana o kakou, a lohe wau, alaila, o kona uku ka make, a me 
kona ohana a pau, pela no au i olelo aii kela poe hoewaa mamua.” 
Hoi aku Ja lakou a Kauai. I kekahi mau la, makemake iho la ke 
Alii, o Aiwohikupua, e hana i Ahaaina palala me na’lii, a me kona 
mau hoa a punio Kauai. 
A i ka makaukau ana o ka Ahaaina palala a ke Alii, kauoha ae 
la ke Alii i kana olelo e kii aku i na hoa-ai; ma na alii kane wale no, 
a hookahi wale no alii wahine i aeia e komo i ka Ahaaina palala, 
oia o Kailiokalauokekoa. 
I ka Ja i Ahaaina ai, akoakoa mai la na hoa-ai a pau loa, ua 
makaukau na mea ai, a o ka awa ko lakou mea inu ma ia Ahaaina 
ana. 
Mamua o ko lakou paina ana, lalau like na hoa i na apuawa, a 
inu iho la. Iloko o ko lakou manawa ai, aole i loaa ia lakou ka 
ona ana o ka awa. 
A no ka loaa ole o ka.ona o ka awa, hoolale koke ae la ke Alii 
i kona mau mama awa e mama hou ka awa. A makaukau ko ke 
Alii makemake, lalau like ae la na hoa-ai o ke Alii, a me ke Alii 
pu i na apuawa, a inu ae la. Ma keia inu awa hope o lakou, ua 
loohia mai maluna o lakou ka ona awa. Aka, hookahi mea oi aku 
o ka ona, o ke Alii nana ka papaaina. 
Tloko o kela manawa ona o ke Alii, alaila, ua nalo ole ka olelopaa 
ana i olelo ai i kona mau hoewaa ma ka moana, aole nae i loheia 
ma o kana poe i papa ai; aka, ma ka waha ponoi no o Aiwohikupua 
i loheia’i olelo huna a ke Alii. 
445 
