26 



De chemische energie-potentiaal van een reactie is dus niet 

 van een bepaalde grootte, maar hangt gedeeltelijk af van 

 de voorwaarden, waaronder de reactie plaats heeft. Wordt 

 daarbij een osmotische potentiaal te voorschijn geroepen, dan 

 is de hoeveelheid van de, bij de omzetting vrijkomende energie 

 zooveel kleiner, of voor een endothermische omzetting is 

 zooveel méér energie noodig, als met de hoogte van het 

 potentiaal-verschil overeenkomt. 



In dit geval bestaat er dus wel degelijk een zekere afhan- 

 kelijkheid tusschen den osmotischen druk en de hoeveelheid 

 energie, noodig voor de vorming der stoffen, die dezen druk 

 veroorzaken. 



De totale hoeveelheid energie, die bij de kieming in vrij- 

 heid wordt gesteld, is echter grooter dan diegene, die uit- 

 sluitend noodig is voor den gang der levensprocessen, want 

 uit de temperatuurstijging van kiemplanten is wel duidelijk 

 gebleken, dat er nog een overschot van vrije energie als 

 warmte wordt afgegeven. 



Bepaalt men de verbrandingswarmte van zaden en kiem- 

 planten, dan zal men vinden, dat deze tijdens de kieming 

 afneemt. De energie, die men niet meer door de verbrandings- 

 warmte kan aantoonen, is diegene, die l e als warmte aan de 

 omgeving is afgestaan, 2 e voor osmotischen druk is verbruikt, 

 3 e voor overwinning van weerstanden is aangewend. 



De energie echter, die tijdens de kieming weer voor den 

 opbouw van de plant is gebruikt en als chemische energie 

 is vastgelegd, wordt wél aangetoond door de verbrandings- 

 warmte. Hoe groot deze hoeveelheid energie is geweest, die 



