14 



zal ik nog in een volgend hoofdstuk terugkomen, waar de 

 gegevens, in de literatuur gevonden, vergeleken worden met 

 mijn eigen resultaten. 



RODEWALD (1887) meende, dat het ondoenlijk was, calori- 

 metrisch de warmte-ontwikkeling van plantendeelen te bepalen. 

 Voor dergelijke waarnemingen was, volgens hem, een ver- 

 'eischte, dat de warmte-ontwikkeling betrekkelijk groot was en 

 binnen korten tijd te bepalen. Daarom was, zoo meende hij, 

 de eenig bruikbare methode de planten zelf als calorimetrische 

 massa te beschouwen, waarvan de soortelijke warmte eerst 

 bepaald moest worden. Hierbij moest het warmte-verlies in 

 rekening gebracht worden, dat afhankelijk was van den tijd, 

 van het temperatuurverschil met de omgeving en van het 

 oppervlak van het plantendeel. 



Voor deze bepalingen gebruikte hij een appel, waarvan hij 

 het temperatuurverschil met de omgeving mat, door middel van 

 een complex van thermonaalden met zeer veel soldeerplaatsen. 

 De even soldeerplaatsen werden in den appel gestoken, de 

 oneven bevonden zich in de lucht. Was de warmte-ontwikkeling 

 nu gelijk geworden aan het warmteverlies door uitstraling, 

 dan zou er een constant temperatuurverschil blijven bestaan. 



Door berekening vond hij het aantal caloriën, dat door den 

 appel per uur ontwikkeld was ; vergeleek hij dit met de hoeveel- 

 heid energie bij de ademhaling vrijkomend, dan waren deze 

 hoeveelheden ongeveer aan elkaar gelijk. Alle vrijgekomen 

 energie zou dus als warmte aan de omgeving zijn afgestaan. 



In een publicatie van twee jaren later sprak RODEWALD 

 echter het vermoeden uit, dat de warmte-afgifte misschien 

 wel 30 % kleiner was geweest dan door berekening werd 



