12 



wogen hoeveelheid kiemplanten, zoodat hieruit berekend 

 kon worden, hoeveel caloriën 1 K.G. kiemplanten per minuut 

 afstond. 



Door eenige malen dezelfde bepalingen voor een zelfde 

 stadium te herhalen, kreeg hij parallel-uitkomsten, waarvan 

 hij het gemiddelde als de juiste waarde aannam. 



BONNIER heeft in de meeste gevallen kiemplantjes voor 

 zijn proeven gebruikt; deze geven betrekkelijk veel warmte 

 af en nemen weinig ruimte in beslag, zoodat hij met een 

 groot aantal tegelijk kon werken. Zooals reeds gezegd is, liet 

 hij de kieming somtijds geheel onder water plaats hebben. 

 Dit lijkt nu, vooral met het oog op de warmte-ont wikkeling, 

 zeker geen gunstige omstandigheid; al heel gauw zal bij 

 gebrek aan vrije zuurstof de normale ademhaling plaats 

 maken voor de intramoleculaire, waarmee het warmte-effect 

 tevens beïnvloed zal zijn. De gevallen, waarbij de kieming 

 gewoon in de lucht in het binnenste bakje plaats had, zijn 

 zeker veel gunstiger, ofschoon hier ook de hoeveelheid zuur- 

 stof zeer beperkt is; 't was dus van belang de proeven zoo 

 snel mogelijk te laten afloopen. 



Tevens is bij deze proeven een zaak van groot gewicht, 

 dat de zaden, vóór ze in den calorimeter worden gebracht, 

 precies dezelfde temperatuur hebben als het water ; is dit niet 

 het geval, dan leest men in de temperatuurstijging natuurlijk 

 uitsluitend de temperatuuruitwisseling van een kouder met 

 een warmer lichaam af, en houdt dit in de verste verte geen 

 verband met kiemingsprocessen. Een klein temperatuurverschil 

 moet de uitkomsten reeds onbruikbaar maken, daar de hoe- 

 veelheid ontwikkelde warmte toch altijd slechts zeer gering 



