HOOFDSTUK II. 



Rangschikking der planten. 



De behoefte aan rangscliikking, die den menscli eigen is, vooral ook met 

 het doel, om daardoor een gemakkelijker overzicht over een bepaald geheel 

 te krijgen, deed zich ook al in vroegere tijden gevoelen, waar het de levende 

 schepselen betreft, die de aardoppervlakte bewonen. En geen wonder! 

 Het aantal vormen, zoowel van dieren als van planten, is zeer groot, doch 

 het valt al spoedig iedereen, die zich meer nauwkeurig met die levende 

 organismen gaat bezig houden, op, dat hij dieren, dat hij planten waarneemt, 

 die meer met andere overeenkomen en ook andere, waarbij hij geen of 

 weinig overeenstemming aantreft. 



De pogingen vóór de 18^ eeuw aangewend door verschillende personen, 

 om een indeeling te maken, kunnen wij stilzwijgend voorbijgaan. Eerst 

 Linnaeus (geb. in 1708) was het, die in 1735 ons een bepaald stelsel bracht, 

 dat ook tegenwoordig zelfs nog aan lederen plantkundige bekend is: het 

 stelsel van Linnaeus. Linnaeus meende in den bouw der bloemen en vooral 

 in de meeldraden en stampers de beste gegevens te vinden voor de rang- 

 schikking der planten. 



Zeker is het stelsel van Linnaeus een stap in de goede richting geweest, 

 doch het had iets kunstmatigs, aangezien bij de rangschikking niet op den 

 bouw van alle organen der plant werd gelet, doch slechts op een paar. Al 

 spoedig werd dan ook ingezien, dat men moest komen tot een stelsel, 

 waarbij zooveel mogelijk op den bouw van alle organen werd acht ge- 

 geven, tot een natuurlijk stelsel dus en verschillende personen hebben zich 

 daarmede in de IQ*-' eeuw bezig gehouden. Wij noemen slechts A. L. de 

 Jussieu, A. P. De Candolle, S. Endlicher, A. Brogniart, A. Braun, A. W. Eichler 

 en A. Engler. Bij alle natuurlijke stelsels ging men uit van de soort. Planten, 

 die in vorm en levensverschijnselen overeenkomen , werden tot dezelfde 

 soort gerekend. Zoo vormen alle exemplaren van de paardebloem, van de 

 beuk een soort, ledere soort bezit een aantal kenmerken haar eigen, die 

 bij de voortplanting onveranderd op de nakomelingen overgaan , dus constant 

 blijven. Andere kenmerken veranderen vaak onder den invloed van uit- 

 wendige omstandigheden , zooals bodem , klimaat enz. of onder dien van 

 den mensch bij de cultuur en zoo ontstaan variëteiten b. v. de bruine beuk. 



Verwante soorten, die groote overeenstemming in voorname eigenschappen 

 vertóonen, worden tot één geslacht gebracht, b.v. de vogelkers, de gewone 

 kers, de pruim enz. 



Het ligt voor de hand, dat de plantkundigen het niet steeds met elkaar 

 eens zijn geweest, omtrent de grenzen voor soorten en evenmin omtrent 

 die voor geslachten te stellen en zoo komt het voor, dat de eene plant- 

 kundige twee planten tot eenzelfde soort rekent, terwijl een andere ze voor 



