34 — DE NATUURLIJKE PLANTENFORMATIES IN NEDERLAND. — 



dekken de bladen zich met een waslaag, bij nog andere neemt men een 

 kleiner worden der bladen waar, gepaard gaande met een sterkere stengel- 

 ontwikkeling enz. 



Wijken dus in den regel de tot eene natuurlijke familie behoorende planten 

 onderling af in vorm van verschillende deelen en in levensvoorwaarden, 

 soms gelijken soorten uit systematisch zeer uiteenloopende familiën in den 

 vorm der voedingsorganen veel op elkaar. De Cakile maritima uit de familie 

 der Cruciferae gelijkt in bladontwikkeling b.v. veel op de Sedumsoorten uit 

 de familie der Crassulaceae enz. Evenzoo is de bladontwikkeling bij 

 Nymphaea en Nuphar uit de familie der Nymphaeaceae gelijk aan die van 

 Hydrocharis uit de familie der Hydrocharitaceae en aan die van Limnanthemum 

 uit die der Gentianaceae. 



Planten, die in levensvorm overeenkomen, komen vooral in den bouw 

 der vegetatie-organen overeen. Deze overeenkomst uit zich niet alleen in 

 het uitwendige (de bouw van het blad, de geheele wijze van vertakking van 

 den stengel, de wijze, waarop de bladen aan den stengel staan) maar ook 

 in den anatomischen bouw en in biologische verschijnselen (het afvallen 

 der bladen, den levensduur, enz.). 



Wanneer men dan ook bij de gewone systematische plantkunde de soorten 

 als eenheden beschouwt, komen bij deze beschouwingswijze de levensvor- 

 men daarvoor in de plaats en vereenigt men in het eerste geval de soorten 

 tot familiën, zoo vereenigt men hier de levensvormen tot plantenformaties. 

 Tegenover het gewone natuurlijke stelsel staat hier het oekologische stelsel 

 (oekologie --- huishoudingsleer), zooals men het wel noemt. Daarbij wordt 

 dus gevraagd, welke biologische grondslagen de belangrijkste zijn om zulk 

 een stelsel van levensvormen op te bouwen. Die vraag is nog lang niet 

 volledig te beantwoorden, wij zijn er nog ver van af alle verschillende 

 levensvormen oekologisch te kunnen verklaren. Van vele, ja van de meeste 

 vormen moeten wij zeggen, dat zij voor ons op geen enkele wijze in be- 

 trekking staan met de omgeving, waarin de plant leeft (voorb. vele blad- 

 vormen, de kleine bladinsnijdingen). 



Zekere plantensoorten leven samen in natuurlijke vereenigingen, d. z. 

 zulke, die wij ontmoeten als bestaande uit gelijke levensvormen. 



Een voorbeeld van zulk een vereeniging, zulk een plantenformatie is een 

 weide met al hare grassen en andere planten. Toch komen ook niet alle 

 planten in zulk een formatie in levensvorm overeen, hoewel ze wel op 

 dezelfde wijze moeten huishouden, d. i. ongeveer dezelfde eisclien moeten 

 stellen aan hare standplaats (voedsel, licht, vocht enz.) of wel moet de 

 eene soort in haar . leven zoo van de andere afhangen, dat zij bij deze 

 vindt, wat haar nuttig is. of zelfs het best dienstig is (b.v. Oxalis Acetosella 

 en tal van saprophyten in de schaduw der boomen in het bosch). Vaak 

 vindt men in dit laatste geval dan dat de planten, die in de schaduw van 

 andere staan, tot de meest verschillende familiën behooren, doch onderling 

 weder in levensvorm overeenkomen, hoewel die levensvorm geheel afwijkt 

 van dien der haar beschuttende boomen. 



Een plantenformatie is dus een vereeniging van levensvormen, die in hun 

 geheel dezelfde huishouding moeten voeren, die zich onderscheidt van die 

 van een andere plantenformatie. 



Wil men om de zaak duidelijk te maken een vergelijking, dan zou het 

 de volgende kunnen zijn. Vergelijkt men het leven der Chineezen als geheel 

 genomen met dat van de Europeanen, dan is het verschil zoo groot, dat 



