40 — DE NATUURLIJKE PLANTENFORMATIES IN NEDERLAND. — 



groeit , terwijl in den bodem een dicht viltwerk van wortels en wortelstok- 

 ken dezer gewassen voorkomt. Zijn er vele weiden , die geen natuurpro- 

 dukten zijn, doch kunstmatig door den mensch zijn aangelegd (zie kunst- 

 weiden), zoo zijn er toch ook, die natuurlijke genoemd mogen worden. 

 Alle gronden toch , die een groote hoeveelheid voedingsstoffen en vocht be- 

 vatten en die bovendien in een goeden physischen toestand verkeeren, 

 vormen van nature bosch , doch zijn er omstandigheden in de natuur, die 

 den boschgroei tegenhouden, dan worden zij weiden. Zoo zijn de uiter- 

 waarden langs onze grootere rivieren , de groengronden langs onze beken 

 en ook de zilte weiden (de zoog. kwelders) natuurlijke weiden. 



Over de laatste zal bij den plantengroei der zilte gronden gesproken 

 worden. Hier zal hoofdzakelijk het ontstaan der natuurlijke weiden aan de 

 kanten van rivieren en beken worden nagegaan. 



Toen deze wateren nog aan zich zelf waren overgelaten , dus nog niet door 

 dijken en dammen de afvoer van het water geregeld was, hadden deze een duide- 

 lijk zomer- en winterbed. In tijden, dat door smelten van sneeuw of in tijden 

 van veel regen in den bovenloop groote hoeveelheden water werden aan- 

 gevoerd, traden zij uit het zomerbed en spreidden zich uit over het winter- 

 bed, terwijl dit in regenarme tijden niet gevuld kon blijven, doch het water 

 zich in het diepere zomerbed terug trok. Was tijdens het voorjaar en den 

 winter het winterbed ook gevuld, dan kwam de vorst, het ijs dreef in 

 schollen voort, alles vernietigend, wat boven den bodem uitstak. Dat 

 er dus hier van boomgroei geen sprake kon zijn, is duidelijk. Daar 

 kunnen alleen planten groeien, welke in den winter geen bovenaardsche 

 deelen hebben of waaraan de vernieling van zulke deelen geen schade 

 doet. Toch was de bodem van dit winterbed zeer vruchtbaar, omdat de 

 strooming van het water er op, gedurende den tijd dat het gevuld was, 

 nooit sterk was en zich dus daar uit dat water vruchtbaar slib kon afzetten, 

 dat zich ieder jaar als een laagje er over uitspreidde. Natuurlijk werd 

 door die afzetting het winterbed steeds hooger, maar dit had eenvoudig 

 als gevolg, dat dit bed geleidelijk nog wijder gemaakt werd dan het was. 

 Nu zijn het hoofdzakelijk grassen, die in staat zijn op gronden, die in 

 dergelijke omstandigheden verkeeren . te groeien; Van verrotten van die 

 planten, terwijl het water er overheen stroomt, is geen sprake, daar zulk 

 water steeds rijk aan zuurstof is. Er zijn maar enkele andere planten, die 

 bijna even goed als de grassen in deze bijzondere omstandigheden stand 

 kunnen houden b.v. Trifolium repens. Bellis perennis 



In lateren tijd is de toestand door den aanleg van dijken en dammen zeer 

 veranderd. Eerstens zijn de binnendijks gelegen gronden, die nu geen 

 gevaar meer voor overstrooming hadden , voor het grootste deel voor 

 bouwland in beslag genomen maar toch blijven nog steeds de buitendijksche 

 gronden aan overstroomingen en ijsgang blootgesteld en blijven weiden, 

 de zoo vruchtbare uiterwaarden. 



Welke grassen en welke andere planten zich op die gronden ontwikkelen, 

 hangt hoofdzakelijk af van den stand van het grondwater gedurende den 

 zomer. Liggen die weiden zeer laag, dan zal dit zeer nadeelig zijn voor 

 den groei der goede grassoorten , zij bevatten dan vele zure grassen en 

 worden als gevolg van den drassigen bodem alleen gemaaid, niet als 

 weiland voor het vee gebruikt. Zulke weiden komen veel met de laagveen- 

 weiden overeen, zoo daar althans niet kunstmatig, door bemalen den 

 grondwaterstand verlaagd wordt. 



