42 — DE NATUURLIJKE PLANTENFORMATIES IN NEDERLAND. — 



odoratum, Festuca elatior, Poa trivialis, Holcus lanatus en een kleiner 

 getal kruipende wortelstokken bezit b.v. Poa pratensis, Festuca rubra, Agrostis 

 vulgaris en alba, zal na het gezegde ook duidelijk zijn. 



Terwijl des zomers, althans in gunstige omstandigheden, de weide frisch 

 groen van kleur is, begint zij in het najaar een meer grijsachtige tint aan 

 te nemen, doordien de bladen beginnen te verdorren, doch zoo spoedig 

 in het voorjaar de temperatuur weder klimt tot 9 a 10° C. , begint ook de 

 groei al weer. 



IV. Bosschen. 



Waar vrij vochtige gronden, die zoowel in chemisch als in physisch 

 opzicht in goeden staat verkeeren, aanwezig zijn, ontstaat bosch, zoo er geen 

 omstandigheden zijn, die dit beletten. Zooals wij reeds zagen, is boomgroei 

 onmogelijk daar, waar gedurende den zomer een droge periode optreedt, 

 waar de mensch dat belet en waar door stroomend water en ijsgang dit 

 wordt tegengegaan. Overal elders is het op bovengenoemde gronden de 

 natuurlijke vegetatie, want aan de sterke stofproductie, die het bosch 

 eischt, kan daar voldaan worden. 



In ons land worden geen natuurlijke bosschen meer aangetroffen, alle 

 zijn onder den invloed van den mensch ontstaan , terwijl de oorspronkelijke 

 wouden, die zeker een groot deel van de oppervlakte van ons vaderland 

 bedekt moeten hebben, door zijn invloed verdwenen zijn. Hij toch had dien 

 matig vochtigen grond noodig ter bebouwing en om voor zijn vee voedsel 

 te verkrijgen en moest dus wel de hand aan de bosschen slaan, omdat 

 deze voor hem geschikt terrein boden. 



Toch zouden ook nu nog vele gronden, als men ze aan zich zelf overliet, 

 met bosch bedekt worden. Uit welke boomen zulk een bosch zou bestaan, 

 zou men kunnen opmaken uit de voorwaarden, die de verschillende boom- 

 soorten aan den bodem stellen. Over die voorwaarden zal hier het eerst 

 gesproken worden. 



Men onderscheidt gewoonlijk de boomen in 2 groepen n.1. de loof- 

 boomen , die alleen des zomers groen zijn en breede bladen hebben en de 

 naaldboomen , die de naaldvormige bladen ook des winters behouden. 

 Tot de eerste groep behooren vooral eik en beuk, verder ook de berk, 

 "terwijl in gemengde bosschen ook de populier, de eschdoorn, de esch, 

 de wilg enz. optreden. Tot de tweede groep behooren de grove den en 

 de spar. 



Alle boomen verkeeren in zooverre (niet de heesters) in geheel andere 

 omstandigheden als de overblijvende, kruidachtige planten, dat zij niet, 

 zooals de laatstgenoemde, hunne levende deelen gedurende den winter 

 onder den aardbodem terug kunnen trekken. Zij zijn er echter geheel op 

 gebouwd om dien ongunstigen tijd gemakkelijk te doorstaan. De loofboomen 

 hebben door het verlies van hun blad een groote vermindering in opper- 

 vlakte ondergaan, waardoor de verdamping veel kleiner is geworden. Üe 

 deelen, die verder boven den bodem overblijven, zijn door een voor vocht 

 en koude moeilijk doordringbaar omhulsel omgeven (kurklaag en korst om 

 den stam en de takken, harde knopschubben ora de knoppen). De naald- 

 boomen blijven wel hunne bladen behouden, maar deze zijn door hunnen 

 xerophytischen bouw (stijve, naaldvormige bladen, met een dikke cuticula, 

 terwijl de huidmondjes in groeven liggen , die des winters ook nog verstopt 



