— DE NATUURLIJKE PLANTENFORMATIES IN NEDERLAND. — 51 



de wortels werkzaam zijn, om het water op te zuij^en. Dit onwerkzaam 

 worden der wortels schijnt noj,' bevorderd te worden door de aanwezigheid 

 van vrije hnnuisziiren en ook houdt de humus het water stevig vast (een 

 humusbodem met circa 50",, water schijnt voor de planten nog zoo goed 

 als droog te zijn). Verder is de laagveenbodem een slechte warmtegeleider. 

 Als de oppervlakte al heel warm is geworden , bevindt zich op een vrij 

 geringe diepte vaak nog ijs. Laagveen is dus een koude grond en de 

 vegetatie kan eerst laat beginnen, als de werkzaamheid van de wortels niet 

 meer door de koude van den bodem wordt tegengewerkt. Het opzuigen van 

 vocht door de wortels zal dus steeds gebrekkig zijn en als nu een warme 

 wind over de veenlaag strijkt en de zon met volle kracht haar beschijnt, 

 zijn alle factoren voor een sterke verdamping daar en nu is de xerophytische 

 bouw zeer geschikt om een overmatige verdamping te voorkomen. De 

 plantengroei op het laagveen bestaat vooral uit eenzaadlobbigen , vooral 

 vele Cyperaceae (vele zeggen, Schoenus nigricans, Scirpus silvaticus, 

 Eriophorum polystachyum, Cladium Mariscus), weinig echte grassen. Iris 

 pseudacorus, Acorus Calamus. Van tweezaadlobbigen komen voor eenige 

 wilgensoorten als Salix repens, aurita, cinerea, verder Caltha palustris, 

 Cicuta virosa, Peucedanum palustre, Parnassia palustris, Epilobium hirsutum, 

 palustre, parviflorum, Lotus uliginosus, üratiola officinalis, Pedicularis 

 palustris, Pinguicula vulgaris, Gentiana Pneumonanthe, Galiumsoorten, 

 Senecio paluster (vooral waar turf gestoken is), Cirsium palustre, Crepis 

 paludosa enz. 



Zooals gebleken is, zal de turflaag aan den rand van de plas onmiddellijk 

 op den bodem ontstaan, terwijl zij in het midden van een meer diepen 

 plas daarvan gescheiden zal zijn door een derrielaag, waarvan de bovenste 

 laag een turfderrie zal zijn, die zich eerst heeft kunnen afzetten, toen het 

 water rondom door echte turfvorming reeds omsloten was, waarvan de 

 door golven afgestooten en fijngewreven massa deze turfderrie deed ont- 

 staan. 



Op tal van plaatsen in ons land wordt nu die veenlaag uitgebaggerd en 

 gedroogd. Zij levert dan de vaste, aschrijke zoog. sponturf. De derrielaag 

 is, afgezien van de turfderrie, gewoonlijk als brandstof niet veel waard 

 door het te groot gehalte aan onverbrandbare deelen er in aanwezig. 



Is het veen weggehaald, dan is natuurlijk een waterplas overgebleven. 



Gewoonlijk heeft de turf bij het afgraven nog een vrij lichtbruine kleur, 

 die echter aan de lucht spoedig donker wordt. 



in andere streken van ons land heeft men door verlaging van den water- 

 stand den bodem meer voor lucht doordringbaar gemaakt, waarna de zure 

 grassen (Cyperaceae) verdwijnen en plaats maken voor goede weidegrassen 

 (Graminaei, zoodat zoodoende uitstekende weiden zijn ontstaan. 



in tegenstelling met het hoogveen heeft het laagveen steeds een platte 

 oppervlakte, waarin hoogstens de Carexbulten kleine oneffenheden veroor- 

 zaken. 



6. Waterplanten en oevergewassen, 

 a. Waterplanten. 



In dit gedeelte zal over het algemeen over de waterplanten worden ge- 

 sproken , al behooren ze eigenlijk nog tot verschillende formaties, al naar 

 de wateren arm of rijk zijn aan voedingsstoffen. 



