54 — DE NATUURLIJKE PLANTENFORMATIES IN NEDERLAND. — 



dient een waslaagje, dat bijna steeds aanwezig is en waardoor het opval- 

 lende water, of dat, hetwelk er door den golfslag opkomt, niet uitvloeit, 

 doch droppels blijft vormen, die gemakkelijk afvloeien. Verder moet het 

 drijvende blad geschikt zijn om op den waterspiegel te blijven drijven. 

 Daarvoor dienen groote luchtbevattende tusschencellige ruimten er in. Het 

 lederachtig zijn stelt ze in staat om den golfslag te kunnen weerstaan, 

 zonder te worden beschadigd en ook om geen schade te hebben van regen- 

 droppels, die op zulke bladen veel grootere uitwerking hebben dan op het 

 luchtblad, dat meer meegeeft. Die lederachtige aard komt echter meer uit 

 bij de groote drijvende bladen dan bij de kleine fAzoUa, Salvinia, Lemna 

 (waarbij het eigenlijk de stengel is, die drijft)), welke dan ook door 

 hunne kleinheid minder te lijden hebben van de boven genoemde factoren. 



De bladsteel (en ook de bloem_steel) richt zich in groei geheel naar de 

 diepte van het water, zoodat steeds de bladschijven (en de bloem) de 

 oppervlakte kunnen bereiken. Daalt de waterspiegel, dan verandert de 

 steel eenvoudig van stand en komt schuiner te staan. De stelen behoeven 

 de schijven niet te dragen , zij zijn dan ook niet zoo stevig als bij land- 

 planten en zijn ook van luchtkanalen voorzien, om ze gemakkelijk op te houden. 



Bij vele waterplanten met drijvende bladen is er een wortelstok (Nymphaea, 

 Nuphar), bij andere een korte stengel (Hydrocharis). Wortels hebben alle 

 beh. Lemna arrhiza, ook die welke niet in den ondergrond zijn bevestigd. 

 Vrij zwemmend zijn Lemna (alleen Lemna trisulca is submers), Azolla, 

 Salvinia, Hydrocharis. Hier dienen de wortels zeker om de plant een be- 

 paalden stand in het water te verzekeren en haar voor omvallen te be- 

 hoeden en waarschijnlijk vooral bij de grootere planten ook om voedsel op 

 te nemen. 



In den bodem bevestigd zijn : Batrachium hederaceum , Polygonum am- 

 phibium (even veelvuldig als land- en als watervorm), Potamogeton natans, 

 rufescens, gramineus, plantagineus en polygonifolius, Alisma natans, Lim- 

 nanthemum nymphaeoides, Trapa natans, Nymphaea alba, Nuphar luteum. 



Onder de planten met drijvende bladen zijn er, die niet in staat zijn lan- 

 gen tijd onder water en op het land te groeien (Salvinia, Lemna, Hydrocharis, 

 Limnanthemum , Nymphaea, Nuphar). De meeste kunnen op moerassigen 

 bodem landvormen doen ontstaan , die meest een kommervol bestaan leiden 

 beh. bij Polygonum amphibium. 



Eindelijk zijn er gewassen, die geschikt zijn om drijvende bladen te 

 vormen, doch in gewone omstandigheden submers groeien of tot de oever- 

 flora behooren. Wij noemen Batrachium fluitans en heterophyllum , Calli- 

 triche stagnalis, verna en hamulata, Ranunculus sceleratus en Flammula, 

 Alisma Plantago, Sagittaria sagittifolia, Glyceria en Sparganium. 



Merkwaardig is de wijze, waarop de waterplanten overwinteren. De sub- 

 merse levenswijze van vele maakt de overwintering gemakkelijk, daar zij op den 

 bodem der wateren nooit aan temperaturen onder O' zijn blootgesteld. Zoo 

 blijven dan ook vele 's winters onveranderd over en sterven alleen de bla- 

 den af. Bij andere ontstaan echter eigenaardige overblijvende deelen , 

 knollen of winterknoppen, die op den bodem zinken, tot het gunstige jaar- 

 getijde komt. Bij de planten, die niet in den bodem wortelen en drijvende 

 bladen hebben, zijn er bijna steeds derg. inrichtingen om te overwinteren. 



In het algemeen treedt bij de waterplanten de vruchtvorming op den ach- 

 tergrond , doch is de zoog. vegetatieve vermenigvuldiging van groote be- 

 teekenis. Zoo wordt het duidelijk , dat slechts weinige eenjarig zijn n.l. 



