— DE NATUURLIJKE PLANTENFORMATIES IN NEDERLAND. — 57 



fistulosa, Comarum palustre, Potentilla anserina en reptans, Menyanthes tri- 

 foliata, Myosotis paliistris en caespitosa , Menlha aquatica, Scutellaria ga- 

 lericiilata, üratiola officinalis, Senecio aquaticus, Soncliiis arvensis, Crepis 

 paludosa e.a. 



Alle soorten zijn overblijvend, meest door wortelstokken, die zich sterk 

 vertakken en daardoor juist het dicht opeenstaan veroorzaken. De kleinere 

 soorten hebben in te^^ensteliin^ met de j^rootere meest bovenaardsche iiit- 

 loopers of wortelstokken , die dicht aan de oppervlakte kruipen. 



Deze oevervegetatie breidt zich door middel harer wortelstokken al ver- 

 der en verder in het water uit en is er op uit zoodoende de landopper- 

 vlakte te vergrooten. Daarbij komt Scirpus lacustris het verst in het water 

 voor, dan komt Phragmites communis en nog ineer oeverwaarts komen 

 Carexsoorten e.a. 



De indruk der geheele vegetatie wordt bepaald door de Monocotylae, 

 die er de hoofdrol spelen. Het zijn alle hooge, slanke, onvertakte planten. 

 Zelfs vinden wij bij een der Ranunculaceae n.1. bij Ranunculus Lingua den 

 habitus der Monocotylen terug, zoodat men onwillekeurig op het denkbeeld 

 komt, alsof op die wijze gebouwde gewassen het best aan de omgeving 

 zijn aangepast, doch waarom is niet duidelijk. Men zou alleen kunnen 

 zeggen, dat zulke hooge slanke stengels hier erg geschikt zijn, omdat zij 

 zoo gemakkelijk door den wind heen en weer bewogen kunnen worden en 

 zich toch door hunne veerkracht weer oprichten. 



Merkwaardig is het voor de meeste dier oeverplanten, dat zij, hoewel 

 staande op plaatsen, waar zij meer dan voldoende vocht op kunnen nemen, 

 om een flinke verdamping toe te laten , toch inrichtingen bezitten , die de 

 verdamping beperken, dus een xerophilen bouw vertoonen. Zoo vindt men 

 bij Carex limosa, panicea, bij verschillende Graminae, bij Lysimachia thyrsi- 

 flora, bij Polygonum amphibium op de ondervlakte der bladen vaak papillen, 

 die de spleetopeningen der huidmondjes bedekken en ze dus verhinderen 

 door water verstopt te raken , verder meest een dik opperhuidsvliesje enz. 



Hierbij mag wel gevoegd worden, dat bij geslachten, waarbij zoowel 

 moeras- als landbewonende soorten voorkomen, de moerasbewoners b.v. 

 Epilobium palustre, Lysmachia thyrsiflora juist de smalbladigste soorten zijn, 

 terwijl men eerder het omgekeerde zou verwachten. Of misschien hier de 

 sterke winden, die over het water waaien, den xerophilen bouw wenschelijk 

 maken, dan wel, of het steeds openblijven der huidmondjes dit noodzake- 

 lijk maakt of dat er andere omstandigheden zijn, die tot verklaring van dit 

 verschijnsel kunnen dienen, is nog niet uitgemaakt. 



Ten slotte zij nog op eene bijzonderheid gewezen n.1. deze, dat bij moe- 

 rasplanten, zoo zij in de diepere wateren groeien, vaak de onderste bladen, 

 evenals die der ondergedoken waterplanten in fijne slippen zijn gedeeld b.v. 

 bij Oenanthe aquatica en fistulosa , bij Sium latifolium enz. 



7. De duinen en zandstuivingen. 



In het overzicht over de formaties worden als groep bijeengebracht de 

 binnenduinen en de zandstuivingen, terwijl de buitenduinen tot de halophyle 

 formaties worden gebracht. Strikt genomen is dit juist,- daar in de buiten- 

 duinen het zoutgehalte van den bodem nog zeer groot is. Toch zal hier 

 ook de formatie der buitenduinen te gelijk worden behandeld, omdat de 

 binnenduinen uit deze ontstaan zijn. 



