— DE NATUURI-IJKR PLANTENF-OF^MATIF.S IN NEDERLAND. — 61 



Merkwaardig is het j^Toot aantal i<leine, eenjarige soorten, dat er wordt 

 aangetroffen. Wij noemen sleciits Eropliila verna, Saxifraga tridactylites, 

 Cerastinni seniidecandruin en den vorm tetrandrum van deze, f-Hago minima, Aira 

 praecox, Plileum arenariiim, enz. Het zijn alle soorten, die vroeg in liet jaar 

 bloeien. Zij profiteeren van den gunstigen tijd, in zooverre de zaden vroeg in 

 het voorjaar (of in het najaar) goed kunnen ontkiemen, daar al spoedig de 

 dtiingrond voldoende warm is en voldoende vocht bevat en zij zijn uitgebloeid 

 tegen dat de bodem te droog wordt. Ook kleine tweejarige vindt men er 

 b.v. Teesdalia nudicaulis, Jasione montana. 



De overblijvende planten en de heesters op de duinen zijn over het 

 algemeen laag, klein- en smalbladig, behalve enkele, waarop wij straks 

 terugkomen. Een enkele behoort tot de xerophyten met vleezige bladen 

 n.I. Sedum acre, de andere hebben veelal wortelrosetten , dus bladen die 

 vlak op den bodem liggen (beschutting tegen den wind) of liggende stengels 

 (Salix repens, Rubus caesius, Rosa pimpinellifolia) (voor hetzelfde doel) of 

 uitloopers over den bodem (Antennaria dioica, Hieracium Pilosella). 



De soorten, die zooals Elymus arenarius, Ammophila arenaria, Triticum 

 junceum , hoog en krachtig rechtop groeien bezitten meestal bladen , die 

 zich zoo oprollen, dat het sclerenchymweefsel van de onderzijde aan 

 den buitenkant komt, en dus de het meest damp vormende bovenzijde be- 

 schut is. Elymus arenarius heeft wel breede bladen , doch die zijn als bij 

 Triticum junceum door een waslaag overtrokken. Met was bedekt zijn ook 

 de bladen van Eryngium maritimum en Glaucium flavum. Bij andere zijn 

 weer de bladen wollig behaard, b.v. Salix repens, Antennaria dioica, bij 

 Hippophaes zijn ze met schildvormige haren bedekt, terwijl Senecio viscosus 

 en Cerastium semidecandrum zoo sterk klierachtig behaard zijn, dat ze 

 meestal aan de oppervlakte dicht met zandkorreltjes bedekt zijn. Bij vele 

 grassen zooals helm, zandhaver, Corynephorus canescens blijven de bloei- 

 wijzen lang omsloten door groote bladscheeden , bij andere blijven de 

 onderste bladdeelen na het afsterven der bovenste deelen ervan nog lang 

 staan als dicht omsluitende scheeden of vezels b.v. Nardus stricta, Koeleria 

 albescens. 



Ook zijn er planten, zooals Salix repens, waarbij een vermindering der 

 transpiratie wordt verkregen, doordat zich de bladen vertikaal stellen. 



Doornvormingen komen ook voor b.v. bij Hippophaes, die soms ondoor- 

 dringbare bossen vormt, verder bij Eryngium maritimum en bij Ononis spinosa. 



is dus bij de duinplanten de xerophile bouw een zeer geschikte, vooral 

 valt ons ook op de lage groei dezer planten. Wanneer wij de in de 

 duinen groeiende plantenfamiliën nagaan, dan vinden wij dat juist de 

 soorten met wortelrosetten en liggende stengels uit deze vooral aan de 

 duinen eigen zijn en het is ons duidelijk geworden, dat juist daar die 

 planten zoo geschikt zijn in verband met den voortdurend krachtigen wind. 



In het voorgaande hebben wij vooral het oog gehad op de planten, die 

 op de duinen en in de duinvlakten groeien. Geheel anders is het gesteld 

 in de vochtige duinpannen, die zich op vele plaatsen in de duinen bevinden 

 en eene geheel andere flora aan ons oog te aanschouwen geven. Hier 

 vinden wij grootendeels de flora der vochtige heidegronden terug, zelfs 

 zijn daar plaatsen genoeg, waar veenvorming is waar te nemen. Om- 

 dat deze flora geen bijzonder karakteristieken bouw vertoont, zullen wij 

 er hier niet nader op ingaan en alleen vermelden, dat Pirola-, Erythraea- 

 Gentianasoorten, Parnassia palustris, Drosera's en soorten van Orchidaceae» 



