62 — DE NATUURLIJKE PLANTENFORMATIES IN NEDERLAND. — 



die op meer vochtige gronden groeien , daar vaak met tal van andere 

 voori<omen. 



De flora der zandstuivingen komt overeen met die der buitenduinen, 

 doch de meer halophyle planten ontbreken daar. In de vastgelegde zand- 

 stuivingen groeien ook de meeste planten der binnenduinen. 



8. De heide. 



Een heide is een open vlakte, zonder noemenswaardigen boomgroei, doch 

 begroeid met kleine heesters en waar geen gesloten zode van sappige 

 grassen staat. 



Merkwaardig is, dat het voorkomen der heide als uitgestrekte vlakten in 

 Europa daar ophoudt, waar de neerslag vrij wat kleiner wordt, terwijl 

 daar uitgebreide dennenbosschen , zandvelden en zandheuvels, met een 

 plantengroei, welke veel op die der steppen gelijkt, de plaats er van 

 innemen. 



Onderzoekt men van de heidevelden en van laatstgenoemde gronden den 

 bodem, dan vindt men dat de samenstelling in het algemeen vrijwel gelijk 

 is, n.1. die van een grond, arm aan beschikbare voedingsstoffen. Het 

 groote verschil is daarin gelegen, dat de bevochtiging van den bodem veel 

 sterker is in de westelijke, echte heidestreken , dan meer naar het Oosten toe. 



De heidevegetatie behoort thuis op een vrij onvruchtbaren bodem in 

 streken met vochtige lente en herfst, met vrij hoog vochtgehalte der lucht, 

 met vrij zachte winters en vrij koele zomers. 



Werkelijk is het van de Ericaceae, de typische heidevormers , bekend, 

 dat zij een volledig uitdrogen van den bodem, waarin de wortels zich 

 bevinden, niet kunnen verdragen en daarmede overeenkomstig ziet men dan 

 ook in Oost-Duitschland de Calluna vluchten in de meer vochtige lucht 

 der bosschen. 



Waar op een tamelijk vochtigen zandbodem het heidekruid de heerschappij 

 voert, terwijl er op of in dien bodem geen der straks te noemen lagen, 

 welke een anderen plantengroei belemmeren, voorkomen, is het het geringe 

 gehalte aan beschikbare voedingsstoffen , dat de concurrentie van andere 

 gewassen met grootere stofproduktie, b.v. de boomen, verhindert. In de 

 binnenduinen, waar de bodem grootendeels is uitgeloogd, kan men het 

 ontstaan van heide op zulk soort gronden goed nagaan. 



In gronden, die al lang heide zijn, is meest een aanzienlijke hoeveelheid 

 heidehumus aanwezig, waardoor nieuwe omstandigheden zijn ontstaan, die 

 op den groei van andere plantensoorten belemmerend werken. 



Waar, zooals in West-Europa, het klimaat, vooral wat den vochtigheids- 

 toestand betreft, gunstig is voor heidegroei, is Calluna weinig kieskeurig, 

 wat de bodemsoort aangaat en bovendien is dit klimaat uiterst geschikt om 

 verschillende bodemsoorten zoo te veranderen, dat andere planten wegblijven. 

 Op een zandbodem toch, wiens physische en chemische eigenschappen 

 voldoende daarvoor zijn, ontstaat een naaldbosch, maar daarin vormt zich 

 aan de oppervlakte een soort humus, de korsthumus, die ook op de open heide 

 ontstaat en den bodem ongeschikt maakt voor verderen boschgroei, doch 

 alleen nog wel voor heideplanten. In dien dichten en taaien humusvorm 

 toch ontstaan, evenals in alle onder afsluiting van lucht ontledende planten- 

 deelen humuszuren, welke ontledend werken op minerale bestanddeelen 

 van den bodem. Dringt dus water met zulke humuszuren uit de korst- 



