72 — DE NATUURLIJKE PLANTENFORMATIES IN NEDERLAND. — 



noodig hebben; de oorzaak van het ver uiteenstaan zal wel te vinden zijn 

 in het voortdurend blootgesteld zijn aan den wind, die vaak tot storm aan- 

 wakkert en aan den golfslag bij hoog water. Daar, waar dan ook die golf- 

 slag zeer sterk kan zijn n.1. aan de westkust van ons land , vinden wij het 

 strand bijna kaal. Overigens schijnen de halophyten wel zeer ongevoelig 

 te zijn tegen klimatische invloeden, hetgeen daaruit blijkt, dat dezelfde 

 soorten in zoo verschillende klimaten worden aangetroffen. 



Dat er zooveel eenjarige soorten onder zijn , is waarschijnlijk wel een gevolg 

 daarvan, dat de zaden dier planten steeds voldoende gelegenheid vinden om 

 te ontkiemen, wat elders bij een dichtere vegetatie vaak niet het geval is. 

 Dat de overblijvende planten kruipende wortelstokken hebben , wordt duidelijk, 

 als wij bedenken, dat zij in een lossen, veranderlijken bodem moeten leven. 



En zoo komen wij dan tot de, het laatst genoemde, merkwaardige overeen- 

 stemming in bouw van de halophyten met de xerophyten. Oppervlakkig 

 gezien zou men die overeenstemming in het geheel niet verwachten. De 

 xerophyten toch zijn zoo ingericht, dat zij in een drogen bodem groeiende, 

 toch kunnen blijven leven en de halophyten leven juist in een vochtigen 

 bodem , waar op eenige diepte zich al zoutrijk zeewater bevindt. De 

 bijzondere bouw der xerophyten is zoo, dat daardoor eene te groote ver- 

 damping van water uit hun lichaam wordt tegengegaan , waardoor zij voor 

 verdrogen behoed worden. Wanneer wij dus bij de halophyten denzelfden 

 bouw aantreffen, dan mogen wij gerust zeggen, dat ook hier deze zal 

 dienen om een sterke verdamping tegen te gaan. Doch bij planten in een 

 vochtigen bodem staande, zullen toch, oppervlakkig beschouwd, dergelijke 

 inrichtingen niet noodig zijn. Het is wel waar, dat de wind meestal sterk 

 waait en dat deze telkens niet geheel met damp verzadigde luchtlagen aan- 

 voert, die bij aanraking met het vochtige plantenlichaam daaruit vocht 

 opnemen; het is evenzeer waar, dat de planten veel aan den vollen zonne- 

 schijn zijn blootgesteld en daardoor ook veel vocht laten verdampen, maar 

 dit verklaart ons toch niet den xerophytischen bouw, want planten in een 

 vochtigen bodem staande, kunnen genoeg vocht daaruit opnemen, om het 

 verloren gegane aan te vullen. De eenige reden voor dien bouw kan dan 

 ook zijn het zoutgehalte van den bodem. Een beperking der verdamping 

 heeft als direkt gevolg minder opneming van vocht en volgens Schimper is 

 die mindere opneming van vocht bij de halophyten noodzakelijk, omdat 

 met dit vocht tegelijk keukenzout wordt opgenomen, dat niet verdampt, 

 doch in de cellen in het lichaam der plant wordt opgehoopt. Dit zout 

 werkt wel bij de halophyten in niet te groote hoeveelheid niet schadelijk, 

 doch bij te groote concentratie zou het nadeelig beginnen te werken. De 

 beschuttende middelen tegen overmatige transpiratie zouden dus ten slotte 

 de beteekenis hebben, dat het daardoor aan de halophyten mogelijk wordt, 

 het op den zoutrijken bodem uit te houden. 



De bijzonderheden, welke den xerophytischen bouw in het algemeen 

 kenmerken , zijn verschillend. Een groep van xerophyten is in het bezit 

 van dikke, vleezige bladen, die min of meer doorschijnend zijn. Dit wordt 

 ten deele veroorzaakt door den grooten rijkdom aan sappen van de cellen 

 en de geringere hoeveelheid bladgroen, maar ook ten deele door de kleinere 

 tusschenruimten tusschen de cellen. Vooral de binnenste lagen cellen zijn 

 zeer arm aan bladgroen en vormen een echt waterweefsel in het inwendige. 

 De bladen hebben dus een kleine oppervlakte, bij een grooten inhoud, 

 waardoor de geringe mate van verdamping al dadelijk duidelijk wordt. 



