178 — VERDEELING VAN HET PLANTENRIJK. — 



bladen duidelijk zijn te onderscheiden, terwijl ook de inwendige bouw 

 door het aanwezig zijn van vaatbundels, al zijn die dan ook nog niet ge- 

 heel gelijk in bouw als die bij de Phanerogamae, aan deze herinnert. 



Bij deze groep ontwikkelt zich uit de sporen een lichaam , dat vrij een- 

 voudig van bouw is, geheel uit cellen bestaat, de voorkiem {prothallium) ^ 

 dat slechts een korten levensduur heeft, doch waarop zich geslachtsor- 

 ganen ontwikkelen, die eenigszins overeenkomen of althans te vergelijken 

 zijn met de meeldraden en stampers der Phanerogamae. De mannelijke 

 organen heeten antheridiën en vormen bewegelijke draden , de spermato- 

 zoïden, terwijl de vrouwelijke archegoniën heeten en daarin bevindt zich 

 de eicel, die door de spermatozoïden bevrucht wordt, waarna zich uit de 

 eicel door deeling de bebladerde plant ontwikkelt. Deze vormt aan bladen 

 of aan den voet van deze sporekapsels (sporangiën), waarin zich onge- 

 slachtelijk de sporen vormen. 



Deze afdeeling zal in dit werk wel uitvoeriger worden nagegaan. 



Overzicht van de klassen der Pteridophyta. 



A. Bladen (in verhouding tot den stengel) groot, bijna steeds vlak, vaak gedeeld of samen- 

 gesteld , meest in de jeugd spiraalvormig opgerold. Sporangiën meest talrijk, tot groepen 

 (sori) vereenigd , op de ondervlakte of aan den rand der bladen of van bijzonder ge- 

 vormde bladdeelen geplaatst Klasse III. Filiciaae I, biz. 178 



B. Bladen meest klein (in verhouding tot den stengel), soms grooter, maar dan zijn zij. 

 cylindrisch. 



a. Stengel geleed. Bladen kransstandig, tot getande scheeden vergroeid. Sporangiën 

 vele bijeen aan de onderzijde van schildvormige , tot een eindelingsche aar gerang- 

 schikte bladen Klasse I. Equisetinae I, bIz. 178. 



b. Stengel niet geleed , dicht met bladen bezet. Sporangiën alleenstaand in de blad- 

 oksels of in die van tot aren vereenigde schutbladen. 



Klasse II. Lycoporiinae I, blz. 178. 



Klasse I. Equisetinae. Paardestaarten. 



Hiertoe behoort slechts eene familie, die der Equisetaceae Rich., de 

 paardestaarten I, blz. 197. 



Klasse 11. Lycopodinae. Wolf ski au wen. 



Stengel meest ongeleed. Bladen meest in spiralen , vrij , de sporangiën- 

 dragende meest tot eindelingsche aren vereenigd, op de bovenzijde aan 

 den voet een enkel sporangium dragend. Wortels gaffelvormig vertakt. 



Kruidachtige gewassen of halve heesters, die gedroogd bijna steeds een 

 zeer karakteristieken geur (zoet urineachtig) hebben. 



Tabel tot het determineeren der familiën der Lycopodinae. 



A. Bladen zonder tongetje. Uit de sporen , die alle gelijk van vorm zijn , ontwikkelt zich 

 een ver uit deze stekende, vrij groote , eenhuizige voorkiem. 



Familie Lycopodiaoeae I, blz. 207. 



B. Bladen met tongetje. Uit de sporen van tweeërlei vorm ontwikkelen zich, slechts weinig 

 er uitstekende, eenslachtige voorkiemen. Vooral de mannelijke, alleen uit het antheridium 

 en een bodemstandige , kleine, lensvormige vegetatieve cel bestaande, zijn zeer klein. 



Familie Isoetaeeae I, blz. 211. 



Klasse III. Filicinae. Varens. 



Overzicht van de onderklassen der Filicinae. 

 A. Uit de sporen , die gelijk van vorm zijn en zich meest in groot aantal in de sporangiën 

 vormen , ontstaan vrij groote voorkiemen , waarop zich de 2 soorten van geslachts- 

 organen vormen , zelden is de voorkiem 2-huizig. Meestal landplanten. 



Onderklasse 1. Filices I, blz. 179. 



