Familie 1. Equisetaceae Rich. Paar de staar ten. 



Hiertoe behoort sleciits één geslacht. 



1 



Paardestaart. 



Efiiiisétum ' ) 



Wortelstok zeer diepgaand, meest zwart, sterk vertakt; sommige ver- 

 takkingen bij verscheiden soorten tot rondachtige knollen opgezwollen, die 

 als een rozekrans aan elkaar zitten. Stengel hol, geleed, bijna steeds 

 gegroefd. In het vaste deel van den stengel zit een krans van kleinere 

 luchtbuizen, die vóór de lijsten (carinae) van den stengel staan en carinaal- 

 holten heeten. Iets meer naar buiten liggen eenigszins wijdere luchtbuizen 

 voor de groeven (valleculae) van den stengel en heeten valleculaarholten. 

 De buitenste laag van den stengel met de valleculaarholten kan bij sommige 

 soorten gemakkelijk van de binnenste gescheiden worden. 



Bladen kransstandig, tot getande scheeden vergroeid. Takken van den 

 stengel onder de inplantingsplaats der scheeden uit de groeven ontspringend. 

 Huidmondjes bijna alleen aan den groenen stengel, 

 soms in duidelijke rijen in de groeven, soms onduidelijk 

 in vele rijen. 



Sporangiën zakvormig, vele bijeen aan de ondervlakte 

 van schildvormige, in kransen zittende, kortgesteelde 

 schubben, die tot een eindelingsche aar vereenigd zijn 

 (fig. 100, /, 2). Zij openen zich overlangs met een spleet. 

 Sporen groen, zeer talrijk, bolrond, ieder met een dub- 

 belen wand, waarvan de buitenste bestaat uit 2 elastische 

 spiraaldraden, die eerst spiraalvormig om de sporen zijn 

 gewikkeld, doch zich bij droog weer ontrollen en uit- 

 spreiden tot 4 naar den top toe iets verbreede vleugels, 

 waarop de wind genoeg vat heeft om de spore mee 

 te voeren (fig. 100, 3, 4). De vleugels blijven dan 

 alleen aan het kruispunt met den binnenwand in ver- 

 binding. Prothallium bandachtig of bladachtig, gelobd. 



Biologische bijzonderheden. De sporen komen alleen 

 uit de sporangiën vrij bij droog weer, daar de spleet 

 van het opengesprongen sporangium zich bij vochtig 

 weer sluit. In een droge omgeving kunnen die sporen 

 ook, zooals boven gezegd is, hunne vleugels uitspreiden 

 en dus verspreid worden. Vallen zij dan op een zeer 

 droge plek, dan blijven de vleugels uitgespreid, zoodat 

 een volgende windstoot ze weer meevoert naar een 

 andere plaats. Is het daar vochtiger, dan rollen de 

 banden zich weer om de sporen en deze blijven liggen en gaan daar door 

 het vocht ontkiemen. 



Equisetum arvense 

 Fig. 100. 



1 Aar met sporangiën , 

 2 schub met sporangiën, 

 3, 4 sporen. 



') van het Latijnsche equus: paard en setum: borstel en slaat daarop, dat vele soorten 

 wat op een paardestaart gelijken. 



