200 



EQUISETACEAE. — 



FAMILIE 1. 



Equisetum arvense 

 Fig. 102. 



roodachtig-lichtbruin , ongegroefd met meest verwijderde, klokvormige, 

 witachtige scheeden, die 8-12 lancetvormige , spitse, zwartachtig bruine 



tanden dragen, die vaak 2 aan 2 samenhangen 

 en van een carinaalgroeve zijn voorzien (fig. 103). 

 Deze stengel is meest onvertakt en sterft af, 

 nadat de sporen rijp zijn. De onvruchtbare 

 stengel komt later dan de vruchtbare, is 1,5-9 

 dM lang, rechtopstaand of liggend, groen of 

 groenachtig wit, van huidmondjes voorzien en 

 sterk gegroefd. Zijne lijsten zijn iets ruw door 

 onregelmatig verspreid liggende kiezelknobbels. 

 De stengel (fig. 102) is vrij hol met cylindrische, 

 aanliggende of naar boven iets afstaande, met 

 zwakke carinaalgroeven voorziene, lichtgroene 

 scheeden, die 12-18 driehoekig-lancetvormige, 

 zwartachtige, wit gerande tanden dragen. De 

 takken zijn meest 4-5-(zelden 3-)kantig (fig. 102), 

 rechtop-afstaand, meest onvertakt, hunne scheeden zijn klok- 

 vormig met afstaande, driehoekige, lang toegespitste tanden. 

 De aren zijn vrij groot (2-4 cM lang, 6-10 mM breed), 

 roodachtig bruin, langwerpig-cylindrisch , stomp, hare spillen 

 zijn niet hol. Ij.. April, Mei. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant is overal 

 een lastig onkruid en komt in geheel Europa voor in akkers, 

 aan randen van wegen en in weiden, vooral op leemachtigen 

 zandgrond. Zij is ook bij ons algemeen. 



Volksnamen. Behalve heermoes, hermoes en andere dialectische variaties 

 van dit woord, noemt men de plant op vele plaatsen kattestaart en unjer, 

 in het Oosten van ons land ook roebol. In Friesland heet zij ook koever- 

 gif, daar en in Groningen rugebol, daar en in Zuid-Holland kwadenaard, 

 daar en in Oost-Drente malgoed, in Overijsel en West-Friesland akkerpest, 

 in Zuid-Holland en Zeeuwsch-Vlaanderen naaldekoker. 



E. maximum >) Lmk. (E. Telmatéia -') Ehrh.). Reuzenpaardestaart (fi,?. 104). 



Deze plant heeft een zeer krachtigen vvortelstOA. die in 

 vorm en vertakking overeenkomt met dien van E. arvense. 

 De vruchtbare stengel is 1,5-3 dM lang, witachtig, zwak 

 gegroefd, van dicht opeenstaande, buikige, ten slotte trech- 

 tervormige scheeden voorzien , die beneden licht-, boven 

 donkerbruin zijn. Die scheeden dragen 20-30 donkerbruine, 

 priemvormige, aan den top borstelvormige , vaak 2-3 bijeen- 

 staande tanden, die overeenkomen met vlakke lijsten, die 

 van een diepe carinaalgroef voorzien zijn en door diepe 

 groeven onderling zijn gescheiden. Deze stengel is meest 

 onvertakt en sterft af, nadat de sporen rijp zijn. De onvrucht- 

 bare stengel verschijnt na den vruchtbaren, is rechtopstaand, 

 ^^^'^^— - 'i&r^ 4 '^^ tot 1 M lang of nog langer, is vaak zoo dik als een 



'f " J^^-= vinger, bijna tot aan den top wit, bijna zonder huidmondjes, 



ongegroefd , glad , van een wijde holte voorzien (fig. 104). 

 Hij draagt iets verwijderde, kort cylindrische, aanlig- 

 gende scheeden. Deze zijn evenals die van den vrucht- 

 baren stengel gegroefd, beneden groenachtig wit, aan den bovenrand bruin, evenals de 

 circa 30 borstelvormige tanden. De takken zijn dun, groen , ruw, door de diepe carinaal- 



Scheede van 

 Equisetum ar- 

 vense. 

 Fig. 103. 



Equisetum maximum 

 Fig. 104. 



1) maximum = grootste. 



-) Telmatéia = in het moeras groeiend. 



