202 



EQUISETACEAE. 



FAMILIE 1. 



Equisetum limosum 

 Fig. IC6. 



centrale holte, terwijl de valleculaarholten meest ontbreken (fig. 106). De 

 buitenste en binnenste laag van den stengel kunnen niet gescheiden worden. 



De scheeden zijn kort cylindrisch, aanliggend, 

 alleen de bovenste zijn afstaand, alle zijn glanzend, 

 als gelakt, de onderste staan dicht bijeen en zijn 

 zwartachtig, de hoogere staan verder uit elkaar en 

 zijn groen. Het aantal tanden is 15-18 (zelden 9 

 of 10 of tot 30), zij zijn driehoekig-priemvormig, 

 zwart met zeer smallen witvliezigen rand. Takken 

 zijn er meestal niet, zoo zij er zijn, zijn ze 4-7- 

 kantig (fig. 106). De scheedetanden van deze zijn 

 priemvormig, rechtopstaand. 



De spil der aar is hol, de aar zelf kort en dik 

 (15-20 mMlang, 8-12 mM breed), gesteeld, zwart, 

 dicht, eirond, stomp. 4. 3-12 dM. Mei, Juni. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in slooten en 

 moerassen in geheel Europa voor en is ook bij ons algemeen. 



Volksnamen. Het meest wordt de naam holpijp gebruikt. In Friesland 

 spreekt men van lidrusk, in Twente van fluitpijp, aan den Zoom der Veluwe 

 en in Zuid-Holland van brekebeen, in Zuid-Holland ook van brekel, in 

 Zeeuwsch-Vlaanderen van vossestaart. 



E. hiemale') L Schaafstroo (fig. 107). 



Deze soort heeft een wortelstok met lange leden. Zij is vaak zoden- 

 vormend. De stengel van het eerste jaar is meest onvruchtbaar, overwintert, 



wordt het 2^ jaar vruchtbaar en sterft dan af. De 

 vruchtbare en onvruchtbare stengels zijn dan ook 

 gelijk van vorm. De stengel is krachtig, grijsgroen, 

 meest rechtopstaand, dik, tusschen de knoopen 

 gezwollen. Hij heeft 15-25 groeven, is meest 

 onvertakt, heeft een groote centrale holte en 2-kan- 

 tige lijsten (fig. 107). Deze laatste zijn door 1 of 

 2 hier en daar in elkaar overgaande richels van 

 kiezelknobbels ruw en hard. De scheeden (fig. 107) 

 zijn cylindrisch, meest nauw aanliggend, de bovenste 

 en de onderste zijn meest zwart, de overige wit- 

 achtig, boven en beneden zwart geringd, de lijsten 

 hebben een duidelijke carinaalgroef. De tanden 

 zijn lijn-priemvormig , zij vallen grootendeels af 

 (aan de bovenste scheeden blijven zij vaak). Zij laten door hunne zwak 

 vierribbige onderste deelen , die op de scheede blijven staan , daar een zwakken, 

 gekartelden rand achter. 



De aar is stekelpuntig, kort (8-15 mM lang, 4-6 mM breed), dicht, 

 eirond. 4- 3-9 dM. Mei, Juni (de overwinterende stengels), Juli, Augustus 

 (de stengels van hetzelfde jaar). 

 Deze soort wordt door de meubelmakers gebruikt om te polijsten. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in Midden- en 

 Zuid-Europa op vochtige, zandige plaatsen voor, ook in bosschen en zelfs 

 op droge weiden. Zij komt bij ons vrij algemeen voor. 



Equisetum hiemale 

 Fig. 107. 



1) hiemale = winter. 



