FAMILIE 4. 



POLYPODIACEAE. — 



219 



Blaadjes 2e orde aan den scheef wJRvormigen voet Raafrandiu, verder stekelpuntig ge- 

 zaagd. Voorste gaffeltak der zijnervcn een vriichthoopjc dragend. I'. acaleatum biz. 219. 

 Dekvliesje min of meer nicrvormig. in den inham, dus zijdelings bevestigd. 



a. Bladsteel met 2 bandvormige vaatbundels. Bladen des zomers groen, gevind met 

 vinspletige blaadjes. Beide gaffeltakken van de zijnerf der slippen een vruchthoopje 

 dragend. Dekvliesje klein, spoedig afvallend, klierachtig getand. 



aa. Wortelstok kruipend. Steel meest iets langer dan de nog onvruchtbare bladen, 

 evenals de bladschijf zonder schubben. Bladschijf aan den voet niet of 

 nauwelijks versmald. Slippen gaafrandig. Vruchthoopjes in het midden tus- 

 schen de middennerf en den rand, ten slotte de geheele slip bedekkend, die 

 ten slotte zelf driehoekig of sikkelvormig wordt door het omrollen van den 

 bladrand I'. ïlieljpteris blz. 220. 



öb. Wortelstok kort, scheef. Bladen kortgesteeld, naar weerszijden versmald. 

 Steel en het onderste derde deel van de middennerf van het blad met kleine, 

 bruine schubben bezet. Slippen stomp, vlak, gaafrandig of iets bochtig. 

 Vruchthoopjes dicht bij den rand F. Oreopteris blz. 220. 



b. Alleen de voorste gaffeltak der zijnerven draagt een vruchthoopje, dat dicht bij de 

 middennerf ligt. Dekvliesje langer blijvend. Wortelstok dik, schuin. 



aa. Bladen naar voren geleidelijk, naar den voet weinig versmald. Bladsteel met 

 7 ronde, peripherische vaatbundels (2 op de bovenzijde, 3 op de onderzijde 

 en 2 er tusschen in). Bladen gevind, met bijna zittende, diep vindeelige 

 (soms bijna gevinde) blaadjes, niet overwinterend. Bladsteel veel korter dan 

 de schijf, dicht met groote schubben bezet en de geheele middennerf van het 

 blad met kleinere. Blaadjes lancetvormig. Slippen met een stompen of afge- 

 knotten top, die vaak verscheidene, echter niet stekelpuntige tanden draagt. 

 Vruchthoopjes elkaar ten slotte aanrakend, doch niet samenvloeiend. 



P. Filix mas blz. 221. 



öb. Bladsteel met 5 ronde, peripherische vaatbundels (2 boven, 3 beneden). 



Bladen afnemend gevind, weinig naar den voet versmald. Onderste blaadjes 



gesteeld. Slippen stekelpuntig getand. Enkele onvruchtbare bladen vaak 



overwinterend. 



aaa. Bladschijf smal langwerpig, gevind. Blaadjes stomp, de onderste vin- 

 deelig met zeer dicht opeenstaande slippen. Onderste paar blaadjes of 

 de 2 onderste paren verder wegslaand, uit hartvormigen voet drie- 

 hoekig, aan weerszijden met circa 5 slippen. Van de vruchtbare bladen 

 staan de meeste blaadjes horizontaal met de rugzijde naar boven. Dek- 

 vliesje gaaf, kleurloos. F. cristatnm blz. 222. 



bbb. Bladschijf dubbel gevind met vinspletige blaadjes, tot bijna viervoudig 

 gevind. Blaadjes Ie orde toegespitst, de onderste eirond tot eirond- 

 lancetvormig. Blaadjes 2e orde iets van elkaar verwijderd, reeds aan 

 het onderste paar blaadjes Ie orde aan weerszijden 10-15. 



P. spiualosam blz. 222. 



P. aculeatum ^) Prsl. (Aspidium -) aculeatum Döll.). 

 Naald varen (fig. 123). 



Deze soort heeft een korten, dikken wortelstok. De 

 bladen overwinteren meest, zijn langwerpig-Iancet- tot 

 lancetvormig, geleidelijk naar den top toe en meest ook 

 duidelijk naar den voet toe versmald, meest dubbel ge- 

 vind, met korten steel, die dicht met breede en daar- 

 tusschen staande kleinere schubben bezet is en 4 ronde, 

 peripherische vaatbundels heeft. De middennerf van het 

 blad draagt ook schubben. De blaadjes der Ie orde zijn 

 bijna zittend en staan afwisselend, die der 2e orde zijn 

 aan den scheef wigvormigen voet gaafrandig, verder stekel- 

 puntig gezaagd, bijna zittend of kort gesteeld, in een 

 stekelpunt uitloopend. De voorste tak van iedere ziinerf 

 draagt een vruchthoopje. Die vruchthoopjes hebben een 

 rond dekvliesje (fig. 124), dat schildvormig is vastgehecht. 

 21-. 3-9 dM. Juli, Augustus. 



Polystichum aculeatum 

 Fig. 123. 



') aculeatum = stekelig, 

 van het dekvliesje. 



-) van het Grieksche aspidion: schildje, naar den vorm 



