226 



— POLYPODIACEAE. 



FAMILIE 4. 



Volksnamen. Behalve muurvaren worden ook de namen muurruit (Noord- 

 Overijsel, Utrecht) en steenruit (Utrecht) gebruikt. 



A. Adiantum nigrum ') L. Zwartsleel (fig. 134). 



Deze soort heeft een wortelstok met schubben. De bladsteel is dikker dan bij de andere 



soorten (2 niM), beneden geheel, boven althans van on- 

 deren (vaak ook nog het onderste deel der middennerf) 

 glanzend zwartbruin, van boven vaak aan den rand groen 

 en is meest langer dan de schijf. De laatste is driehoekig- 

 eirond of eirond-lancetvormig, meest naar voren lang uit- 

 gerekt, aan den voet dubbel tot drievoudig gevind, meest 

 stijf, van boven donkerder groen. De blaadjes der Ie 

 orde zitten aan weerszijden 9-10 in getal, zijn eirond-lan- 

 cetvormig, meest toegespitst, de blaadjes der laatste orde 

 hebben vinvormig loopende secundaire nerven en zijn 

 ingesneden getand. De bladen overwinteren. 



De vruchthoopjes zijn lijnvormig, liggen op iedere helft 

 van een blaadje 3-4 dicht bijeen en vloeien vaak spoedig 

 samen. Het dekvliesje (fig. 134) is gaafrandig of aan den 

 gegolfden rand hier en daar stomp geland. ^. 1,5-3 dM. 

 Augustus, September. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De soort komt 

 op muren en beschaduwde plaatsen in geheel Europa voor. 

 Zii is bij ons op enkele plaatsen in Zuid-Limbum en bij Oosterbeek en Wageningen gevonden. 



6. Athy'rium -) Roth 



Asplenium Adiantum nigrum. 

 Fig. 134. 



A. Filix fémina') Roth 

 (fig. 135). 

 Deze soort 



(Asplenium Filix fémina Bernh.) Wijfjesvaren 







heeft een dikken wortelstok. De bladen zijn meest teer en 

 ^ zacht, kort gesteeld, langwerpig, toege- 



spitst, aan weerszijden versmald, dubbel 

 gevind met vinspletige blaadjes der 2e 

 orde, zeldzamer drievoudig gevind. De 

 bladsteel draagt eenige schubben. De 

 blaadjes der Ie en 2e orde staan afwis- 

 selend, zijn lancetvormig, bijna zittend, 

 toegespitst, de slippen zijn langwerpig, 

 getand, stomp. De bladen sterven in 

 het najaar af. 



De vruchthoopjes staan meest naast de 

 middennerf der blaadjes 2e orde, zij zijn 

 hoefijzervormig en grijpen soms over de 

 nerf, enkele, naast de middennerf der 

 onderste slippen , zijn langwerpig. Het 

 dekvliesje is langwerpig, gewimperd, op 

 de rugzijde der nerf vastgehecht, blijvend. 

 4. 3—12 dM. Juli-September. 



Deze soort wordt vaak met Polystichum 

 Filix mas en P. spinulosum verwisseld. 

 Van de eerste onderscheidt zij zich door 

 de sterkere verdeeling der bladen en de 



T^ 



^^^DPp^' 



\ 



Athyrium Filix fémina 

 Fig. 135. 

 a blaadje ten deele , b bladslip van onderen. 



1) Adiantum nigrum = droogblijvend zwart. '•^) van het Grieksche a: niet en thyrion: 



deurtje, dus zonder deurtje, omdat men het dekvliesje als niet openscheurend beschouwde. 

 •') Filix fémina = varenwijfje. 



