lAMILlK 9. 



— CONlFFiRAE. — 



243 



Taxus baccata 



Fig. 149. 



ƒ Meeldraad met gesloten stuif- 



iiicelblazen , 2 met geopende en 



ledige stuifmeelblazen. 



stiiifincel liecft ^jceii liulitblazcn. De vrouwelijke bloeiwijzen (fij;. 148) bestaan uit een der- 

 ),'eliji< spilk'IJL' niet sciiiibbL'M als de mannelijke en dra},'en bovenaan een eitje, waarvan het 

 poortje uit de schubben steekt en een droppel vocht _ 



draajjt om het stuifmeel vast te houden. Het eitje ont- ^ 



wikkelt zich tot een rechtopstaand, recht, beeniu zaadje 

 met meest 2 zaadlobben, dat door een vleezifjen, boven 

 open, zaadmantel jjrootendeels is üm^even (fijj. 148)- 

 Deze is kers- of scharlakcnrood. De rijpe zaden han,L;en 

 en vallen in het najaar af. i^ 3-14 M. Maart— Mei. 



Door den stand der bladen komt Taxus wel met 

 Abies overeen, doch de bladen zijn van onderen niet 

 wit gestreept. 



De Taxus is de eeniK'e Conifeer zonder hars^^'an.ijen. 



De krachtige onderste zijtakken vertoonen neiging om 

 zich op te richten en zoo tot secundaire stammetjes 

 uit te groeien. Deze vergroeien vaak met den hoofdstam tot een dikkeren schijnstam. 



Het hout, de bladen en de zaden zijn vergiftig, alleen de zoetachtig wrangsmakende zaad- 

 mantel is geheel onschadelijk. Het zeer harde hout wordt voor snijwerk gebruikt. 



Biologische bijzonderheden. Aan de takken ontstaan door een galmug, Cecidomyia Taxi, 

 gallen met lijnvormige, rechtopstaande, tot bundels samengedrongen bladen. De voet van 

 zulk een ophooping van bladen is, evenals ook de spil der gal, gewoonlijk iets verdikt, 

 waardoor het lijkt, alsof de lijnvormige bladen op een iets verdikt knopje zitten. 



Zooals vermeld is, zijn de meeldraden tot ronde hoofdjes vereenigd en de schildvormige 

 helmbindsels sluiten mozaïkachtig dicht samen, zoodat men bij oppervlakkige beschouwing 

 de stuifiTieelzakken niet ziet. Is echter het stuifmeel rijp, dan springen de onder de schilden 

 zittende zakken open, de wanden schrompelen ineen (fig. 149, 2) en het stuifmeel ligt er 

 onder, door de schubben bedekt. In warme, droge lucht schrompelen ook de schilden 

 wat ineen, waardoor daartusschen openingen ontstaan, waardoor het stuifmeel valt, als de 

 wind een tak in beweging brengt en wordt dit door den wind medegevoerd. Des avonds, 

 als de lucht vochtig wordt en op regenachtige dagen sluiten zich de schilden weer, zoodat 

 het stuifmeel dan beschut is. Ook komt het dan niet naar buiten , de kans om naar de 

 poortjes der eitjes te komen, is dan gering. 



De roode kleur van het zaad (eigenlijk van den zaadmantel) doet het sterk opvallen te 

 midden van het blijvend groene loof. Het wordt dan ook vaak door vogels verspreid, die 

 komen, gelokt door het roode, vleezige deel. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De boom komt in geheel Europa, behalve in 

 het Noordelijk deel voor, vooral in het bergland in Midden-en Zuid-Duitschland en in de 

 Alpen. Bij ons komt hij niet wild voor, doch wel, daar hij vaak wordt aangekweekt, is hij 

 verwilderd aangetroffen. 



Volksnamen. In Overijsel en Gelderland gebruikt men de 

 namen snotterbelleboom en snotterbezeboom, in het Oostelijk 

 deel van Overijsel en Gelderland ijf en ieve, in de Betuwe 

 streuperkes en in Zuid-Holland venijnboom. 



2. Juniperus ^) Trn. 



J. communis -) I- j e n e v e r b e s (fig. 150). 



Deze soort is meestal een heester, zelden een 

 boom. Zij is meestal van den voet af diciit met 

 rechtopstaande of opstijgende, lange takken bezet. 

 Het hout is zeer hard. De takken zijn rond, de 

 jongere roodbruin en driehoekig. De groei ge- 

 schiedt zeer langzaam. 



De bladen (fig. 150) staan in 3-tallige kransen 



Juniperus communis 

 Fig. 150. 



1) Waarschijnlijk van het Keltische jeneprus: ruw, wrang, om de stekelige bladen. Vol- 

 gens sommigen is de naam het eerst toegepast op den sevenboom (luniperus Sabina) en 

 moet dan afgeleid worden van Juni (een verkorting van Juvenes): jongelieden en perusvan 

 pario: baren, omdat het blad van den sevenboom gebruikt werd, om abortus op te wekken. 

 ^) communis = gewoon. 



16* 



