248 



CONIFERAE. — 



FAMILIE 9. 



takken. De kegels zijn in rijpen staat rechtop- tot horizontaal afstaand, eerst na het open- 

 springen naar beneden gericht, korter dan de bladen, bolvormig tot eirond, 3-4i ;.cM lang, 

 in den eersten herfst nog violet, bij volledige rijpheid geel tot bruin, tot op dat oogenblik 

 duidelijk berijpt. De knobbel is ingedrukt, aan de onderste eindvlakken onder het midden. 

 Zaadlobben zijn er 3-4. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De soort komt in Midden- en in Zuid-Europa 

 in de gebergten voor, doch is bij ons niet aangetroffen. De ondersoort komt meest in het 

 Oosten van Europa voor, doch is bij ons, bij Eerbeek, vrij veel bijeen gevonden. Zij is 

 daar echter waarschijnlijk niet wild. 



4. Abies') Tru. 



A. aiba -) Mill. (Pinus Picea L., Abies pectinata-') D. C). Zilverspar (fig. 156). 

 Deze soort is een altijd groene boom met horizontaal afstaande takken en horizontaal 

 uitgespreide , jonge takjes. De stam verliest spoedig de onderste takken . de kroon is ten 



slotte boven gewelfd. Het hout is licht, zacht en licht 

 gekleurd, zeer elastisch (meer elastisch dan het lichter 

 gekleurde hout van den spar). De schors van den stam 

 is lichtgrijs en blijft lang glad. De boom heeft alleen lange 

 takken, de knoppen zijn door een harslaag omgeven. De 

 bladstand is ^-^X' dit is aan den hoofdstam duidelijk na te 

 gaan, aan de takken staan de bladen echter schijnbaar in 

 2 rijen. Het bladkussen is weinig ontwikkeld. De lit- 

 teekens der bladen zijn op de takken rondachtig. De 

 bladen zijn vlak, lijnvormig, aan den top spitshoekig uit- 

 gerand , van boven donkergroen, van onderen aan weers- 

 zijden der middennerf met een blauwwitte streep voorzien, 

 waarin de huidmondjes liggen. Zij hebben 2 zijdelingsche 

 harsgangen. 



De bloemen zijn eenhuizig. De mannelijke bloemen zijn 

 alleenstaand, okselstandig, aan de onderzijde of aan de 

 zijkanten der takken, zij zijn langwerpig, geelachtig en 

 groeien naar beneden, zoodat de meeldraden zoo staan, 

 dat de stuifmeelzakken, die vergroeid zijn, naar boven zijn gekeerd. Die zakken springen 

 bijna overdwars open en laten het van vHegblazen voorziene stuifmeel los. Boven de 

 zakken bevindt zich ook hier een rechthoekig opgerichte vliezige topschub, als bij Pinus. 



Fig. 157. 



/ Schutblad en vruchtschub uit een kegel van Abies alba, van de buitenzijde gezien. 

 2 De beide door de vruchtschub gedragen gevleugelde zaden en daarachter het schut- 

 blad, 3 Overlangsche doorsnede door schutblad en vruchtschub, met een der gevleugelde 



zaden op de laatste. 



De vrouwelijke bloeiwijzen zijn met roode schutblaadjes bezet, zij zitten aan de boven- 

 zijde der takken en staan stijf rechtop, leder schutblad is hier iets grooter dan de 

 breede vruchtschub (het vruchtblad). De kegels worden in het Ie jaar rijp (September tot 

 November), zij staan zijdelings, rechtop, bij rijpheid laten de schubben van de spil, die 

 blijft staan, los en vallen af. De jonge kegels zijn blauwgroenachtig. de volwassen zijn 

 tot 16 cM (zelden tot 30 cM) lang, 3-5 cM breed en groenachtig bruin. De schutbladen 



1) van het Grieksche abin, abios: wie lang leeft, volgens anderen samenhangend met 

 den Griekschen naam pitus, voor dien boom. Pitus hangt samen met pitu: iets, dat spits 

 is, hier de bladen. -) alba = wit. ••) pectinata = kamvormig. 



