FAMILIE 9. 



CONIFERAE. — 



249 



zijn wifivormiji, van voren K^tand , in een lanj^e spits versmald, het vrije deel is terug^e- 

 kromd (zij staan als bij Larix onder de vruchtschubben , duidelijk daarvan afgescheiden 

 (fiR. 157) en steken er buiten uit). De vruchtschubben zijn trapezoïdisch, kort gesteeld , 

 lederachtig, aan den rand verdund. De zaden (fig. I5fi) zijn vrij groot, zij liggen op iedere 

 vruchtschub ten getale van 2 en hebben een blijvenden vleugel, die 2' « maal zoolang is 

 als het zaad, geen harsblaasjes en 4-8 zaadlobben, i^. 25-45 M. Mei. 



Biologische bijzonderheden. Deze boom stelt meer eischen aan den bodem dan de grove 

 den. Hij verlangt een meer lossen, meer humusrijken bodem, verder een gematigde 

 temperatuur en een vrij groote hoeveelheid vocht in den dampkring. Hij groeit het liefst 

 op leemhoudende, doch kalkarme gronden. 



Bij verwonding doet hij hars uitvloeien, dat de wonde van de lucht afsluit. 



De aromatische geur en de bittere harssmaak der bladen is aan de meeste dieren on- 

 aangenaam , toch worden zij door herten gegeten. 



Een schimmel. Aecidium elaiinum, veroorzaakt op de zilverspar een heksenbezem, waarbij 

 de takken niet horizontaal staan, als gewoonlijk bij de heksenbezems het geval is, maar 

 vertikaal en daaraan vormen zich de aecidiënsporen. Ook veroorzaakt zij een woekering 

 in de schors, de stam of de takken zwellen op. doch op die plaatsen is nooit fructificatie 

 waargenomen. 



De wijze, waarop het stuifmeel verspreid wordt, is als bij Pinus. Ook hier staan weer 

 de mannelijke bloemen lager dan de vrouwelijke, zoodat niet alleen het verspreiden van 

 het stuifmeel bij droog weer beteekenis heeft voor dit stof zelf, om het n.1. voor bederf te 

 bewaren, maar ook dient om de kans op bestuiving groofer te maken, daar het door den 

 regen mede naar beneden gevoerd wordt. 



De schubben der vruchtkegels sluiten zich na de bevruchting nauw opeen en openen 

 zich eerst weer, als de zaden rijp zijn. De laatste zijn gevleugeld en worden dus door 

 den wind verspreid. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De boom behoort thuis in Midden- en Zuid- 

 Europa tot 51° N.B. Bij ons is hij vrij zeker niet inheemsch en op sommige plaatsen 

 verwilderd gevonden. 



Deze boom levert het dennenhout. en verder ook weder hars en terpentijn. 



Volksnamen. Behalve zilverspar wordt hij ook spar, zilverden en fijne den genoemd. 



5. Picea ') L. 



P. excélsa-y Lmk. (Pinus Abies L., Abies excélsa Poir.). Spar (fig. 158). 

 Deze soort is weder een altijd groene boom. Hij heeft een joyramidale 



kroon en horizontaal afstaande takken. De jon- 

 gere takjes zijn afhangend, waardoor de takken 

 het bekende dakachtige uiterlijk krijgen. De 

 stam is vaak tot aan den grond van takken 

 voorzien en heeft een roodachtige schors, terwijl 

 de takken roodachtig geel zijn. De korte takjes 

 van Pinus ontbreken. De boom wortelt vlak, 

 de hoofdwortel is meest slechts weinig ontwik- 

 keld. De knoppen zijn droog, niet harsachtig. 

 In alle deelen van den boom zijn harsgangen 

 aanwezig. De bladen staan alleen, zijn op de 

 doorsnede vierkant (fig. 158), vrij kort, aan de 

 zijtakken naar boven en ter zijde gekeerd , don- 

 kergroen, kort stekelpuntig met 2 zijdelingsche 

 harsgangen. De bladkussens zijn door scherpe groeven gescheiden en 

 dragen de bladen op sterk uitspringende uitsteeksels, zoodat de takken, 

 die de bladen verloren hebben, er als een rasp uitzien. De naalden blijven 

 6-12, gewoonlijk 8 a 9 jaar zitten. 



Picea excelsa 

 Fig. 158. 



1) van pix, waarvan de gen. is picis: teer, hetgeen dan zou slaan op de teer, die uit 

 den boom bereid wordt, wat niet geheel juist is. -) excelsa = hoog. 



