FAMILIE 10. — LILIACEAE. — 259 



werpig (tot 3,5 cM lan^), zijn door onregelmatig vierhoekige, wit- en 

 purperroode vlekken scliaakbordachtig geteekend, zelden wit. Zij hebben 

 aan den voet een honiggroefje. Meeldraden zijn er 6, deze zijn aan den 

 voet van het bloenidek ingeplant en korter dan dit. De helmknopjes zijn 

 lijnvormig, tot 8 niM lang, dicht bij den voet aan de helmdraden gehecht, 

 dus vrij beweeglijk. De helmdraden zijn meest omstreeks dubbel zoo lang 

 als de knopjes. De stijl (fig. 166) is driekant, tot op ' ... van de lengte 

 gespleten, met 3 tot 6 niM lange stempels. De doosvrucht (fig. 166) is 

 bijna bolrond, bijna even breed als lang, stompkantig, 1,2-1,5 cM lang. 

 De randen van de kleppen zijn van binnen in vezels gedeeld. De zaden 

 zijn talrijk in ieder hokje en vlak samengedrukt. 2[. 2-5 dM. April, Mei. 



Biologische bijzonderheden. De deelen der bloem zijn goed tegen regen 

 beschut, doordat zij van onderen samengetrokken is en bovendien hangt. 

 De honig wordt aan den voet van ieder bloemdekblad afgescheiden in een 

 groef, die circa 8 niM boven den voet begint en zich als een vlakke ver- 

 dieping bijna tot aan den top voortzet. Hommels en bijen kruipen er van 

 onderen in. De bloemen zijn proterogynisch en bloeien 5 dagen. De naar 

 binnen gekropen insecten strijken in jonge bloemen met den rug langs de 

 stempels en brengen daarop stuifmeel, als zij uit oudere komen. In oudere 

 steken de stempels iets meer uit dan de helmknopjes. Ook hier raken dus 

 de insecten eerst deze aan, doch kruipen zij dan hoogerop in de bloem, 

 dan ontvangen zij daar stuifmeel uit de meeldraden en brengen dit weer in 

 andere bloemen. Zoo is vrij wel bestuiving verzekerd, maar mocht deze 

 niet hebben plaats gehad, dan kan er spontane zelfbestuiving na den bloeitijd 

 geschieden. Dan verlengt zich meest een der 6 helmdraden, zoodat zijn 

 helmknopje even hoog als de stempel komt te staan en geeft daaraan stuif- 

 meel af. Daar de stempelpapillen alleen aan de binnenzijde der stempel- 

 takken zitten , is spontane zelfbestuiving door neervallend stuifmeel uitgesloten. 



De bloemen staan in den knoptoestand rechtop en gaan ook later weer 

 zoo staan. 



Soms worden bloemen waargenomen met vergroeidbladige bloemdekken. 

 Zij zijn cylindrisch, hebben een slechts zeer nauwe toegangsopening, zoodat 

 insecten er niet in kunnen komen. Misschien is dit een kleistogame vorm. 



De zaden hebben een vlakken, vliezigen zoom of een stralenkrans van 

 dunne uitsteeksels en worden zoo gemakkelijk door den wind verspreid. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in geheel , doch 

 vooral in Midden-Europa voor in drassige weilanden. Daar is zij bij ons 

 vrij algemeen. 



Volksnamen. De namen kievitsbloem, kievitsei(tje) en kievitseieren 

 worden op vele plaatsen gebruikt en staan natuurlijk in verband met de 

 teekening op de bloemen, die wel wat op die der kievitseieren gelijkt. In 

 Zuid-Holland heet de plant pinksterbloem, in Salland tulpen. 



3. Liliumi) L. Lelie. 



Bloemdek aan den voet klok-, zeldzamer trechtervormig, naar boven 

 afstaand of omgerold, afvallend. Bloemdekbladen 6, met een honigaf- 



1) Latijnsche naam voor de lelie, afgeleid van het Keltische li: wit, om de witte kleur 

 van L. candidum, volgens anderen van het Grieksche leiros: zacht, glad, om de teere 

 bloemen. 



17* 



