260 



— LILIACEAE. — 



FAMILIE 10. 



scheidende, overlangsche groef. Meeldraden 6, korter dan het bloemdek, 

 aan den voet daarvan ingeplant. Helmknopjes aan de rugzijde op de helm- 

 draden vastgehecht, dus bewegelijk. Stijl recht of opstijgend, draadvormig 

 met een dikken, 3-zijdigen stempel. Doosvrucht stomp driezijdig met vele 

 lichtbruine zaden. 



Bloemen groot, hangend of afstaand, zelden rechtopstaand, meest een 

 lossen tros vormend, zeldzamer schermvormig of alleenstaand. Stengel 

 meest min of meer dicht bebladerd met verspreid of kranswijs staande, 

 meest smalle bladen zonder scheede. 



De bol is een beschubde en bestaat uit een aantal vliezige en vleezige 

 schubben (niet uit rokken, zooals de meeste bollen). De nieuwe hoofdbol 

 ontstaat meest in den oksel van de bovenste schub, terwijl er vaak neven- 

 bollen in de oksels van lagere ontstaan. Vaak vormen die nevenbollen in 

 het eerste jaar nog slechts een blad, geen stengel. 



De vliezige schubben zijn de overblijfsels van 1 of 2 vroegere generaties, 

 wat o. a. daaruit blijkt , dat er vaak in de oksels nog overblijfsels van 

 vroegere stengels zitten. 



Tabel tot het determineer en der soorten van het geslacht Lilium. 



A. Bloemdek klok-trechtervormig, Bladen verspreid. Bloemdekbladen van binnen aan den 

 voet wrattig ruw L. bulbilernm biz. 260. 



B. Bloemdekbladen omgerold. Stengel in het midden verscheiden 5-6-tallige kransen van 

 kortgesteeide bladen dragend L. Martagon blz. 261. 



L. bulbiferum 1) L. Oranje lelie. 



Van deze soort komt alleen de variëteit /?. cróceiim-) Chaix (fig. 167) bij ons voor. Zij 

 heeft een eironden, witten bol, die met weinige breede, spitse schubben is bezet. Deze 

 vormt lange uitloopers, die verscheiden bollen doen ontstaan. 

 De stengel is gegroefd, rood of zwart gevlekt, aan den voet 

 kortbehaard, overigens kaal. De bladen staan verspreid, zijn 

 talrijk, lancet- of lijn-lancetvormig, zij dragen in hunne oksels 

 geen bolletjes (wel bij de soort). 



De bloemen staan alleen of 2-4 bijeen boven een krans van 

 3-5 zeer groote bladen, zij zijn rechtopstaand, reukeloos. Het 

 bloemdek is klok-trechtervormig. De bloemdekbladen zijn 

 eirond-lancetvormig, stomp, in het onderste vierde deel ver- 

 smald, saffraangeel , de buitenste zijn de helft breeder. Zij 

 zijn aan den voet van binnen wrattig ruw en hebben een ge- 

 wimperde honiggroef (fig. 168). De stijl is iets langer dan de 

 meeldraden, de stempel naar boven knotsvormig verdikt. De 

 vrucht is langwerpig-peervormig, stomp, omstreeks dubbel zoo 

 lang als breed, met 6 stompe kanten. ^. 4-6 dM. Juni, Juli. 



Biologische bijzonderheden. Zoowel hier, als ook bij L. Lilium bulbiferum 



Martagon is de groef op de middellijn (fig. 168) van het bloem- P- croceum. 



dekblad, die honig afscheidt, zoo nauw, dat alleen eenvlin- '^'S- '^^'^■ 



dersnuit er bij kan komen. Zij worden dan ook door dagvlinders bezocht. Helmknopjes 



en stempel staan op gelijke hoogte, doch de laatste 

 is een weinig onder de eerste neergebogen , zoodat 

 een op het onderste bloemdekblad zittende vlinder, 

 die met zijn slurf naar den honig wil dringen, eerst 

 den stempel en daarna de helmknopjes aanraakt, 

 zoodat regelmatig kruisbestuiving zal plaats hebben. 

 De plant schijnt niet alleen bij zelfbestuiving steriel 

 te zijn , maar zelfs schijnt voor vruchtvorming noodig 

 te zijn, dat het stuifmeel, dat op een stempel komt, 

 afkomstig is van planten van verschillende herkomst. 



Fig. 168. 

 Dwarsdoorsnede door den voet van een 

 bloemdekblad van Lilium bulbiferum. h 

 honiggroef, hv afsluiting door haren, / 

 lijsten op het bloemdekblad. 



1) bulbiferum = boldragend. 



-) croceum = saffraangeel. 



