262 



LILIACEAE. 



FAMILIE 10. 



Bloemen vrij groot, wit of bleekgeel, meest van buiten groen, in een 

 schermvormigen tros of een tros staand met vliezige schutbladen. 



Bladen wortelstandig, lijnvormig, gootvormig, met witte middenstreep. 

 Planten kaal. 



De bol bestaat bij dit geslacht uit schubben, die de scheeden zijn der 

 bladen. Alleen is het eerste blad in ieder jaar bij O. umbellatum een 

 schubvormig blad zonder bladschijf, bij O. nutans loopen alle schubben 

 uit in bladschijven. Tijdens den bloeitijd zijn de schubben van het vorig 

 jaar nog aanwezig, deze zijn echter vliezig, bij O. nutans zijn zelfs die 

 van voor 2 jaren er nog, die dan vliezig zijn en die van het vorig jaar nog 

 vleezig. Bij O. umbellatum zuigt dus de jonge bol den ouden veel sneller 

 uit dan bij O. nutans. Verder zijn de vleezige schubben in den bol van 

 O. umbellatum ter zijde over een vrij grooten afstand met elkaar vergroeid, 

 terwijl ze bij O. nutans vrij van elkaar blijven. 



Biologische bijzonderheden. De honig wordt door zijdelingsche groeven 

 van het vruchtbeginsel afgescheiden. 



De bloemen vallen in den knoptoestand niet op, doordat zij van buiten 

 groen zijn. Als zij bloeien, is de witte binnenzijde zichtbaar. 



Volksnamen. Algemeen worden de namen vogelmelk en morgenster 

 gebruikt. In Friesland spreekt men van nakende meisjes, in den Achterhoek 

 van Gelderland van kraailook, in Noord-Limburg van paaschbloem, in Zuid- 

 Holland en in Zeeuwsch-Vlaanderen van ster(ren). 



Tabel tot het determineeren der soorten van het geslacht Ornit hogal urn. 



A. Bloemen in schermvormige trossen, langgesteeld , rechtopstaand. Helmdraden iijn-priem- 

 vormig, zonder tanden. Onderste bioemstelen in den vruchttoestand bijna horizontaal 

 afstaand O. umbellatum blz. 262. 



B. Bloemen in trossen, ten slotte naar eene zijde gekeerd, hangend. Helmdraden bloem- 

 kroonachtig , de binnenste langer, naast de helmknopjes aan weerszijden met een recht- 

 opstaanden tand. Bioemstelen in den bloeitijd evenlang als het vruchtbeginsel. Vrucht- 



ff_ beginsel korter dan de stijl O. iiataus blz. 263. 



0. umbellatum \^ L Voge 1 m el k (fig. 171). 



Deze plant is onbehaard. Zij heeft een bolvormigen tot iets eironden 

 bol, die tot circa 3 cM dik is en meest tal van nevenbollen draagt, die vaak 



breede bladen vormen. De bladen zijn alle wortel- 

 standig, 6-9 in getal, lijnvormig, gootvormig, 

 stomp, meest langer dan de bloemstengel, duidelijk 

 wit gestreept. 



De bloemen zijn 5-20 in getal, staan in scherm- 

 trosvormige bloeiwijzen, zijn langgesteeld, rechtop- 

 staand. De bioemstelen zijn langer dan de schut- 

 bladen , de onderste staan tijdens den vruchttijd 

 bijna horizontaal af. Het bloemdek is 15-20 mM 

 lang, minstens 3 maal zoo lang als de meel- 

 draden. De bloemdekbladen zijn langwerpig- 

 omgekeerd eirond tot langwerpig-lancetvormig, 

 stomp, van binnen wit, van buiten groen. De 

 helmdraden (fig. 171) zijn lijn-priemvormig, zonder 

 tanden. De doosvrucht (fig. 171) is langwerpig-eirond tot knotsvormig, 

 met 6 uitstekende ribben. 1].. 1-3 dM. Mei, begin Juni. 



Ornithogalum umbellatum 

 Fig. 171. 



1) umbellatum = schermdragend. 



