264 



— LILIACEAE. 



FAMILIE 10. 



springen de helmknopjes der 3 voor de honiggroefjes van het vruchtbeginsel 

 staande meeldraden open en deze staan zoo, dat de insecten er onvermijdelijk 

 langs moeten. De stempel is dan nog ongeschikt om stuifmeel op te 

 nemen. Iets later, als hij er wel geschikt voor is, gaan de meeldraden 

 zich naar den omtrek der bloem buigen en komen nu buiten den weg der 

 insecten, doch deze geven nu, als zij uit jongere bloemen komen, stuifmeel 

 aan den stempel af en bewerken dan kruisbestuiving. In het derde stadium 

 buigt zich de bloem neer. Nu zijn de meeldraden weer naar het 

 midden der bloem gebogen en de stempel staat nu dicht onder de helm- 

 knopjes der kortste meeldraden. Deze zijn in het tweede stadium open- 

 gesprongen, maar de insecten hebben ze niet aangeraakt, zoodat zij hun 

 stuifmeel nog hebben en dit valt nu op den stempel en bewerkt dus ten 

 slotte spontane zelfbestuiving. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt oorspronkelijk 

 uit het Oosten, doch is in geheel Europa als sierplant in tuinen aangekweekt 

 en van daar verwilderd. Zij is bij ons aan dijken, slootkanten, tusschen 

 kreupelhout en op bouwland vrij zeldzaam. 



5. Scilla ) L 



Tabel tot het determineeren der soorten van het geslacht Scilla. 



A. Meest uit lederen bol slechts één bloemstengel. Bloemstelen langer dan de dwarsdoor- 

 snede der bloemen. Bladen meest 2, den rolronden bloemstengel omsluitend. Bloem- 

 stelen rechtop-afstaand S. bifolia blz. 264. 



B. Meest meer dan een bloemstengel uit een bol. Schutblaadjes aanwezig, klein. Bloem- 

 stelen korter dan de dwarsdoorsnede der bloem. Bloemstengel samengedrukt, aan de 

 eene zijde vlak, aan de andere gewelfd. Bloemen knikkend, met iets kiokvormig bloemdek. 



S. .sibirica blz. 265. 

 S. bifólia-) L. Sterhyacint (fig. 173). 



Deze plant is onbehaard en heeft een ei- tot bolronden bol , die tot 2 c.M dik is. De 

 stengel is dun, rolrond, rechtopstaand. De bladen, meest 2, zelden 3 in getal, zijn wor- 

 telstandig, levendig groen, breed lijnvormig, gootvormig, aan 

 den kapvormigen top stomp, zij omsluiten den bloemstengel 

 circa tot net midden, zijn in het bovenste deel rechtop-af- 

 staand, gaafrandig. 



Er is meest slechts een bloemstengel. De bloeiwijze is een 

 meest arm- (2-6-) bloemige tros. De bloemstelen zijn langer 

 dan de dwarsdoorsnede der bloem , rechtopstaand , de onderste 

 veel malen langer dan de bloemen. Het bloemdek is iets 

 klokvormig, afvallend, bestaat uit 6 gelijke bladen, is blauw, 

 zelden rosé of wit. De bloemdekbladen zijn 8-10 mM lang, 

 afstaand. Er zijn 6 meeldraden, korter dan het bloemdek. De 

 helmdraden (fig. 173) dragen blauwachtige knopjes, die aan 

 den rugzijde zijn bevestigd, zij zijn iets vlak priemvormig, 

 aan den voet iets met de bloemdekbladen vergroeid. De stijl 

 is draadvormig, met stompen stempel. De doosvrucht (fig. 173) 

 is bijna bolrond, stomp driehoekig, stomp, 7-8 mM lang. De 

 hokjes zijn 5-6-zadig. De zaden zijn rondachtig of langwerpig, 

 zwart of bruin. ^. 1-2 dM. Maart, April. 

 De bol bestaat tijdens den bloeitijd uit eenige vliezen, overblijfsels van de bladscheeden 

 van het vorige jaar en meer naar binnen uit een aantal vleezige scheeden, die niet in 

 bladschijven uitloopen, daarna volgen de vleezige scheeden van de 2 of 3 bladen (deze 

 loopen dus in bladschijven uit) en eindelijk komt een vleezig scheedeblad, dat in zijn oksel 

 den knop voor het volgend jaar bevat. 



Scilla bifolia 

 Fig. 173. 



1) Óf van het Grieksche "scullein: schaden, omdat de bol van S. officinalis zeer vjergiftig 



is óf van het Grieksche schidzoo: splijten en zou dan slaan op de lagen der bolschubben, 



die geleidelijk los komen óf van killoo: bewegen, om den bolronden bol. -) bifolia = 

 tweebladig. 



