278 



— LILIACEAE. 



FAMILIE 10. 



10. Asphódeliis ^) L. 



A. tenuifólius -) Cav. A f f o d i 1. 



Deze plant is de eenige inlandsche eenjarige plant van deze familie. Zij heeft een onbe- 

 bladerden, rechtopstaanden, aan den voet iets driekantigen, ruwen, meest vertakten stengel. 

 De bladen zijn zeer dun, smal lijnvormig, in een priemvormige punt versmald, half cylin- 

 drisch, met duidelijk ruwen rand, zij zijn vee! korter dan de stengel. 



De bloemen staan in trossen met ten slotte zeer lange takken. De bloemstelen zijn onder 

 het midden geleed. De bloemen zijn klein, zij hebben een klokvormig bloemdek met bijna 

 gelijke, eennervige, uitgespreide, alleen aan den voet vergroeide, witte bloemdeksiippen 

 met purperkleurige middenstreep. De meeldraden hebben aan den voet eirond verbreede, 

 het vruchtbeginsel omvattende, naar boven lijnvormige helmdraden en op den rug vastge- 

 hechte knopjes. Het vruchtbeginsel is driehokkig met een draadvormigen stijl en een zwak 

 3-lobbigen , knopvormigen stempel. De vrucht is een kleine, lederachtige, bolvormig- 

 eironde doosvrucht. Zij bevat scherp driekante, fijn gepunte, doffe zaden, die aan den rug 

 overdwars 2-3 groeven hebben en zijdelings aan iedere zijde 3-4. O. 2-4 dM. Bij ons 

 meest in Augustus en September bloeiend. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in Zuid-Europa voor en is bij 

 ons alleen aangevoerd bij Amersfoort, Hilversum, Maastricht, Dordrecht en Amsterdam. 



11. Phalaugium ') Trn. 



P. Liliago 1) Schreb. (AnthéricumS) Liliago L.). Gras lel ie (fig. 187). 



Deze plant heeft een korten, ongeleden, schuinen wortelstok, waaruit een rechtopstaande 



of opstijgende, bijna steeds onvertakte stengel komt 

 die alleen onder de bloeiwijze meest eenige schutbladen 

 draagt. De bladen van het wortelroset zijn korter dan 

 de bloemstengel, smal lijnvormig, grasachtig met dun- 

 vliezige scheede. 



De bloeiwijze is een enkelvoudige, lange, losse tros. 

 De bloemen zijn wit , de schutbladen uit eironden tot 

 lancetvormigen voet geleidelijk in een priemvormige 

 punt overgaand, vliezig, korter dan de bloemstelen. De 

 laatste zijn rechtop-afstaand en onder het midden ge- 

 leed. Het bloemdek is 3 cM lang met langwerpig-lijn- 

 vormige, stompe, 3-nervige bladen. De meeldraden 

 zijn korter dan het bloemdek, de helmknopjes zijn aan 

 den voet der rugzijde bevestigd. De stijl is draadvor- 

 mig, opstijgend, iets korter dan het bloemdek, met 

 stompen stempel. De doosvrucht is eirond, spits, met 

 kantige, doffe zaden. ^. 3-6 dM. Mei— Juli. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant 

 komt in Midden- en Zuid-Europa voor in droge bos- 

 schen en op zonnige heuvels. Bij ons is zij alleen bij 

 Apeldoorn gevonden, doch was daar waarschijnlijk een 

 verwilderde sierplant. 



Phalangium Liliago 



Fig. 187. 



a bloem, b vrucht, bij c in doorsnede. 



Volksnaam. In het Oostelijk deel van Noord-Brabant 

 heet de plant mennekersstaar. 



12. Hemeroc.411is') L 



H. fülva') L Bruine d a g 1 e 1 i e (fig. 188). 



De plant is onbehaard. Zij heeft een korten, ongeleden wortelstok met verdikte vvortel- 



1) van het Grieksche asphodelos: spiespunt, hetgeen slaat op den bladvorm bij sommige 

 soorten. 2) tenuifólius = teerbladig. •") van phalanx: naam voor een vergiftige 



spin. Men zag n.1. overeenkomst tusschen de wortels van P. Liliago en de pooten der spin 

 en gebruikte daarom de plant als geneesmiddel tegen den beet dier spin. •*) Liliago = 

 op Liliago gelijkend. 5) van het Grieksche anthericum: affodil, afgeleid van anthêros: 



voorzien van bloemen, omdat de takken fraaie bloemen droegen als d^ affodil. '■) van 

 het Grieksche hêmera: dag en callos: schoonheid, dus schoonheid van een dag. 

 ') fulva = blond. 



