FAMILIE 10. 



LILIACEAE. — 



279 



vezels. Zoowel uit den hoofdwortelstok als uit de zijtal<ken komen bloeiende stengeis of 

 althans wortclbladen. De stenf^el is krachtig; en draagt cenige tof schubben gereduceerde 

 bladen. De wortelbladcn zijn verlengd, breed lijnvormig, ge- 

 kield, tot 3 cM breed, bijna even lang als de stengel. Zij 

 zijn van onderen eerst grijsgroen. 



De bloeiwijze is 6-12-bloemig met kleine, lancetvormige 

 schutbladen. De bloemstelen zijn kort, de bloemen zeer groot, 

 niet riekend, roodgeel, van buiten geel. Het bloemdck is 

 8-10 cM lang met korte buis en elliptisch-langwerpige slippen, 

 de buitenste zijn vlak, spits, de binnenste brecder, aan den 

 rand gegolfd en stomp. Zij hebben door dwarsaderen ver- 

 bonden buitenste nerven. De meeldraden zijn op de keel van 

 het bloemdek ingeplant met langwerpig-lijnvormige helm- 

 knopjes, die aan de rugzijde zijn bevestigd. De stijl isdraad- 

 vormig met een stompen stempel. De doosvrucht is omge- 

 keerd eirond, zij is vleezig-lederachtig met hokjes met weinig 

 zaden. Deze zijn bolrond of kantig, zwart, glanzend. '^■. 

 9-15 dM. Juli , Augustus. 



Hemerocallis fulva 

 Fig. 188. 



Biologische bijzonderheden. De bloemen bloeien slechts een dag, zijn groot en staan 

 zijdelings. Ze zijn proterogynisch, doch slechts gedurende een half uur. Voor het open- 

 gaan der bloem toch steekt de stijl met den dan al rijpen stempel er uit, doch na i'j uur 

 gaat de bloem open en dan openen zich ook de helmknopjes. Deze staan lager dan de 

 stempel en komen dus niet met het stuifmeel in aanraking, zoodat zelfbestuiving vrij wel 

 onmogelijk kan plaats hebben. Aan den voet der bloem wordt echter in een 2 cM langen 

 buis honig geborgen. De toegang er toe is zoo nauw, dat waarschijnlijk alleen vlinder- 

 slurven haar kunnen bereiken. Bij ons wordt zij echter nooit door dagvlinders bezocht en 

 ontstaan dan ook geen vruchten. Waarschijnlijk ontbreken in Europa de vlinders, die in 

 haar vaderland Oost-Azië de bestuiving bewerken. 



Voorkomen. De plant behoort thuis in Oost-Azië, doch is bij ons als sierplant gekweekt 

 en verwilderd bij Steenderen gevonden. 



Volksnaam. Daglelie wordt als naam voor deze plant het 

 meest gebruikt. 



13. Narthécium ^) Moehr. 



N. ossifragum -) Huds. Beenbreek (fig. 189). 



Deze plant is onbehaard. Zij heeft een horizon- 

 taal kruipenden wortelstok met vaak bovenaardsche 

 uitloopers. De stengel is aan den voet een weinig 

 gekromd, verder rechtopstaand, stijf, cylindrisch, 

 gestreept, ten slotte roodachtig, alleen met zeer 

 korte, meest tot een scheede gereduceerde bladen 

 bezet. De bladen zijn alle wortelstandig, zij steken 

 vaak boven den stengel uit, zijn lijn-zwaardvormig, 

 3-5 mM breed, sterk generfd, kort scheedevormend, niet of nauwelijks 

 vliezig aan den rand. 



De bloemen vormen een smallen, eindelingschen tros, de stelen zijn niet 

 geleed, meest langer dan de bloemen en dragen 2 schutblaadjes, een aan 

 den voet en een in het midden. De bloemen zijn geel, van buiten groen- 



Narthecium ossifragum 

 Fig. 189. 



1) verkleinwoord van narthex. Dit was vroeger den naam voor een Umbellifeer, Ferula 

 communis, waarvan de gedroogde stengels als spalken bij beenbreuken werden gebruikt. 

 Het woord zou dan afstammen van aroo: samenvoegen, waarvan arthèx afkomstig is en 

 de n zou er voor de welluidendheid aan zijn toegevoegd. De toepassing van het verklein- 

 woord op onze plant zou te kennen geven, dat de plant het omgekeerde bewerkt van narthèx, 

 n.1. dat zij het vee, dat er van vrat, brosse beenderen bezorgde (hierop slaat de Nederland- 

 sche naam). Volgens anderen zou het slijm dezer plant vroeger gediend hebben, om been- 

 breuken te genezen. -) ossifragum = beenbreek. 



