280 



LILIACEAE. 



FAMILIE 10. 



Fig. 190. 

 Bloem van Narthecium ossifra- 

 gum van terzijde gezien , nadat 

 het voorste bloemdekblad en 

 de voorste meeldraad zijn weg- 

 genomen, b bloemdekblad, a 

 meeldraad, hk helmknopjes, 

 s stempel. 



achtig en hebben lijn- tot lijn-lancetvormige bloemdekbladen, die tijdens 

 den bloeitijd uitgespreid staan, doch om de vrucht aanliggen. De meel- 

 draden zijn gelijk, 3 zijn op het vruchtbeginsel en 3 aan den voet der 

 binnenste bloemdekbladen ingeplant, zij hebben viltige helmdraden en de 

 helmknopjes zitten met hunne rugzijde op de helmdraden. De stijl draagt 

 een stompen, 3-lobbigen stempel. De doosvrucht (fig. 189) is rechtopstaand, 

 evenals de vruchtstelen, steekt uit het bloemdek, is kegel-lancetvormig en 

 loopt in een spitse punt uit, die 5 a 6 maal zoo kort is als de vrucht. Zij 

 is roodachtig-geelbruin en springt aan den top met 3 kleppen open. De 

 zaden zijn vele, draadvormig, in het midden iets opgezwollen. 2].. 1-3 dM. 

 Juni — Augustus. 



Biologische bijzonderheden. De bloemen bevatten geen honig, doch wel 

 herinnert haar geur aan dien van Platanthera bifolia. 

 Ook vallen zij door hare kleur en het vereenigd 

 zijn tot trossen op. 



De bloemen zijn homogaam, doch spontane zelf- 

 bestuiving is uitgesloten, doordat de helmknopjes 

 wel 3 mM van den stempel afstaan (fig. 190), 

 zoodat het dan ook insecten zijn, die kruis- en 

 zelfbestuiving kunnen bewerken. Tegen het einde 

 van den bloeitijd valt uit de zijdelings staande 

 bloemen wel stuifmeel op den stempel. De plant 

 is zwak giftig. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in West- en 

 Noord-Europa voor op moerassigen hei- en veengrond. Bij ons is zij alge- 

 meen gevonden. 



Volksnamen. In Groningen en Friesland heet de plant siepelgras, in 

 Utrecht gele wateraffodillen , op Schouwen wilde gerst. 



14. Cólchicum ^) Trii. 



C. autumnale -) L. H e r f s 1 1 ij 1 O O s (fig. 191). 



Deze plant is onbehaard. Zij heeft een vrij grooten knol , omstreeks zoo 

 groot als een noot, die door een bruinen rok omge- 

 ven is. De bladen zijn wortelstandig, rechtopstaand, 

 langwerpig-lancetvormig, stomp, aan weerszijden 

 versmald en staan 4 of meer in getal rondom de 

 vrucht. 



De bloemen zijn alleenstaand of 2-5 bijeen , zijn 

 groot, wortelstandig, zwak welriekend. Het bloemdek 

 is 6-deelig, klok-trechtervormig, heeft een lange, 

 bleeke buis en elliptische tot lancetvormige, stompe, 

 van binnen behaarde, licht lilarose, zelden witte 

 slippen met heen en weer gebogen nerven. De 6 

 meeldraden zijn op de keel van het bloemdek in- 

 geplant en korter dan de slippen er van. De bin- 

 nenste 3 meeldraden zijn hooger ingeplant dan de 

 buitenste en zijn omstreeks '-/^-maal zoo lang als bloemdekslippen 



Cólchicum autumnale 

 Fig. 191. 



De 



1) van Colchis, een landstreek ten Oosten der Zwarte Zee, berucht door zijne vergiftige 

 planten, van welke de giftmengster Medea gebruik maakte. -) autumnale = herfst. 



