282 — LILIACEAE. — FAMILIE 10. 



zijn de hokjes geopend en komt het stuifmeel op de bloemdekslippen te 

 liggen en wordt bij het periodiek sluiten zelfbestuiving bewerkt. Daarna 

 volgt het 3e stadium, waarbij meestal de helmknopjes boven de stempels 

 liggen en daardoor, zoowel als door het sluiten der bloemdekslippen, nog 

 weder zelfbestuiving kan worden bewerkt. Soms is waargenomen , dat 

 reeds in het begin van den bloeitijd de helmknopjes boven de stempels liggen. 



Dat er echte heterostylie bij de bloemen zou bestaan , zooals Kerner 

 meent, is gebleken onjuist te zijn. 



Het zaad heeft een vrij groote, bij vochtig weer kleverig wordende 

 vleezige wrat, die aan hoeven van runderen enz. blijft kleven en zoodoende 

 wordt verspreid. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in Midden- en 

 Zuid-Europa op vruchtbare, meest vochtige weiden voor. Bij ons is zij 

 ook op zulke weiden, meest langs de rivieren, doch vrij zeldzaam, gevonden. 



Volksnamen. De namen droogbloeier, herfsttijloos en tijloos worden het 

 meest gebruikt (tijloos = tijdloos, omdat de bloem in den herfst komt, 

 aan geen tijd gebonden is). In Groningen spreekt men van bloem zonder 

 blad, in Salland van morgensteerntjes, in het Oosten van Drente en op Wal- 

 cheren van naaktbloeier, in Overijsel en de Graafschap Zutphen van herfst- 

 bloem, in Noord-Drente van naakte wijfjes, in Utrecht van naakte mannen, 

 in de Streek (Noord-Holland) van kind vóór den vader, in het Oosten van 

 Noord-Brabant van martelaren van Gorcum, op Tholen van naakte begijntjes, 

 op Goeree van kale juffer, op Overflakkee en in Zeeland van naakte juffer. 

 Verschillende dezer namen slaan er op, dat de bloem zonder bladen komt, 

 terwijl de naam kind voor den vader daarop slaat, dat men meende, dat 

 de vrucht in het voorjaar behoorde bij de bloem in het najaar. 



15. Asparagiis ^} L. 



Bloemen meest tweehuizig, zelden tweeslachtig. Mannelijke en vrouwe- 

 lijke bloemen schijnbaar 2-slachtig. Bloemdek klokvormig, diep 6-spletig, 

 meest aan den voet in een draadvormige, met den bloemsteel gelede buis 

 versmald, afvallend, aan den top uitgespreid. Meeldraden 6, op de bloem- 

 dekslippen ingeplant, niet uitstekend. Helmknopjes op den rug aan den 

 draad bevestigd, helmdraden priemvorm^g. Stijl kort, draadvormig met 3 

 afstaande stempels. Vrucht een roode of zwarte bes met 1-3 tweezadige 

 hokjes. Zaden bijna bolrond of driehoekig. Bloemen vrij klein, ten slotte 

 hangend, groen-, geel- of witachtig, de mannelijke grooter, 1-2 of meer 

 bijeen op gelede stelen. 



Wortelstok kort met vleezige uitspruitsels, die van spiraalvormig geplaatste 

 schubben zijn voorzien (de bekende asperges). Deze vormen boven den 

 grond vertakte stengels, die alleen schubbetjes (de bladen) dragen. Deze 

 staan aan de laatste vertakkingen 2-rijig. In die bladoksels, waaruit geen 

 gewone takken voortkomen, staan bundels van korte, draadvormige takjes, 

 die vroeger ten onrechte voor bladen werden gehouden. De bloemstelen 

 staan okselstandig aan den voet van zulke takjes. 



Kruidachtige of houtige planten. 



1) van het Qrieksche asparagos, dat door sommigen wordt afgeleid van sparassó: ik 

 verscheur, wat zou slaan op de krachtige stekels bij vele soorten, volgens anderen van 

 sparag(e)oo: tot berstens toe gevuld zijn, overdrachtelijk: spruit, om de vleezige uitspruitsels. 

 In beide gevallen is de a voor de welluidendheid toegevoegd. 



