284 



LILIACEAE. 



FAMILIE 10. 



Paris quadrifolia 

 Fis. 194. 



16. Paris 1) L. 



P. quadrifolia -) L. Een bes (fig. 194). 



Deze onbehaarde plant heeft een horizontalen, lang kruipenden wortel- 

 stok, wiens top in 3 of 4 vliezige scheeden is gehuld. Uit den oksel 

 van de 3e of 4e scheede komt de bovenaardsche stengel, dus zijdelings, 

 terwijl de top van den wortelstok door die scheede breekt en door een 



eindknop verder groeit. De stengel is rechtop- 

 staand, onvertakt en draagt onder de bloem een 

 krans van meest 4 bladen. Deze zijn elliptisch- 

 omgekeerd eirond, meest circa 1 dM lang, kort 

 toegespitst, bijna zittend, met 3 convergeerende 

 nerven en netvormig verloopende aderen. 



De gesteelde, eindeüngsche, alleenstaande 

 bloem is groenachtig, rechtopstaand, 2-slachtig, 

 4-tallig. Het bloemdek is blijvend, uitgespreid 

 met 8 (6-10) ongelijke blaadjes, de buitenste zijn 

 lancetvormig, groen, de binnenste lijnvormig, 

 geelgroen. De 8 (6-12) meeldraden zijn geheel 

 aan den voet van het bloemdek ingeplant, zij 

 hebben verbreede helmdraden en helmknopjes, 

 die door het verlengde helmbindsel langgenaald 

 zijn. Het vruchtbeginsel draagt 4-5 draadvormige, aan den voet vergroeide 

 stijlen en is 4-5- of bijna 1-hokkig met wandstandige zaadlijsten. De vrucht 

 is een zwarte, bolronde, 4(-5)-hokkige bes (fig. 194) met in ieder hokje 2 

 bijna bolronde, bruine zaden. 4- 1.5-3 dM. Mei, Juni. 



Bijzonder is bij deze soort dat het grondgetal in de bloem meestal 4 is, 

 zelden 5, een enkele maal 3. 



Jonge exemplaren dragen aan den wortelstok enkele langgesteelde , vrij 

 smalle bladen. 

 De plant is zwak giftig (dit wordt echter door sommigen tegengesproken). 



Biologische bijzonderheden. Bij Paris zijn endotrophe mycorrhizen ge- 

 vonden (zie deel II, biz. 3). 



De bloem bloeit zeer lang en is proterogynisch, doch de stempels blijven 

 lang geschikt om stuifmeel op te nemen. De bloem heeft geen geur en 

 geen honig. Ook valt zij weinig op, doch aasvliegen worden door het 

 soms glanzende, doch meest doffe, donkerpurperkleurige vruchtbeginsel en 

 de ook zoo gekleurde stempels, die hen de aanwezigheid van rottend 

 vleesch voorspiegelen , gelokt. Zij vliegen op de stempels aan en bewerken 

 dan kruisbestuiving. De stijve meeldraden staan dan nog straalvormig uit, 

 doch later buigen zij zich naar het midden, over den stamper en nu vliegt 

 bij stooten het stuifmeel in wolkjes uit de knopjes en komt op de stempels, 

 die nog steeds geschikt zijn om het op te nemen, zoodat nu spontane 

 zelfbestuiving plaats heeft. Meestal is de bloem daarop geheel aangewezen. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in geheel Europa 

 in bosschen voor. Bij ons is zij zeldzaam gevonden. 



1) Dit geslacht is aan den Trojaanschen koningszoon Paris, den schaker van Helena ge- 

 wijd. De rijpe bes zou dan de twistappel der legende voorstellen en de 4 bladen er om 

 de 3 godinnen en Paris zelf. Volgens anderen zou Paris komen van het Latijnsche par: 

 paar, omdat de bladen in gelijke paren staan. -) quadrifolia = vierbladig. 



