FAMILIE 10. 



— LILIACEAE. 



285 



Majanthemum bifolium 

 Fig. 195. 



Volksnamen, lii Noord-Üverijsel heet de plant dolwortel, in Utrecht 

 eenbes. 



17. Majsiiitheiiiiiin ') Web. 



M. bifólium-) Schmidt. Dal kruid (fig. 195). 



Deze soort heeft een dimnen, kruipenden wortelstok, die soms uitloopers 

 vormt in den oksel van het hoogste der 2 vliezige bladen aan den voet 

 van den stengel bevindt zich de hoofdknop der 

 plant voor het volgend jaar. Soms zit daar ook 

 een langgesteeld blad, dat tijdens den bloeitijd 

 meest reeds verdord is. Deze plant bloeit dus 

 uit een eindknop, terwijl een zijknop den wortel- 

 stok voortzet. De stengel is rechtopstaand , on- 

 vertakt, kantig, heeft boven twee knievormige 

 bochten, waar de bladen zitten. Bladen zijn er 

 2, zelden 3, zij staan dicht boven elkaar, niet 

 ver onder de bloeiwijze, zijn kortgesteeld, diep 

 hartvormig-eirond, spits, met ruwe randen. 



De bloemen zijn klein en staan in 2-3-bloemige, 

 tot een eindelingsche aar vereenigde schermpjes 

 (schijnbaar trosjes). Zij zijn welriekend en heb- 

 ben kleine, droogvliezige schutbladen. Het bloem- 

 dek is wit, afvallend, uitgespreid met 4 gelijke, ten slotte teruggeslagen, 

 langwerpige slippen. De 4 meeldraden zijn aan den voet van het bloemdek 

 ingeplant en zijn meest zoo lang als dit. De stijl is kort en dik en eindigt 

 in een stompen stempel. De vrucht (fig. 195) is een bes, is eerst groen 

 met roode puntjes, later kersrood, zij is eenzadig. Het zaad is bolrond, 

 geelachtig. 2|. 7-20 cM. Mei, Juni. 



Vaak vindt men niet bloeiende. exemplaren , die slechts een langgesteeld 

 wortelblad vormen. 



De plant heeft gedroogd een zwakken cumaringeur. 



Biologische bijzonderheden. De plant bezit endotrophe mycorrhizen (zie 

 deel II, blz. 3). 



De bloemen zijn wel klein , maar vallen door den sterken geur en door 

 het vereenigd zijn tot bloeiwijzen nog al op. in den voet wordt een geringe 

 hoeveelheid honig afgescheiden. Zij zijn proterogynisch. Eerst steken de 

 meeldraden ver naar buiten, doch de helmknopjes zijn dan nog gesloten, 

 de stempel echter al geschikt om stuifmeel op te nemen. Nu zal dus bij 

 insectenbezoek kruisbestuiving plaats hebben en deze blijft ook nog het 

 meest plaats hebben als daarna de bloemdekslippen zijn omgeslagen en de 

 helmknopjes der schuin naar boven gerichte meeldraden zijn opengesprongen, 

 daar de afstand tusschen stempel en helmknopjes vrij groot is. Eerst later, 

 als de helmknopjes meer naar binnen zijn gegaan, is er meer kans op spon- 

 tane zelfbestuiving door neervallend stuifmeel. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in Noord- en 

 Midden-Europa in bosschen en op beschaduwde plaatsen voor. Zij is bij 

 ons vrij zeldzaam. 



1) van het Grieksche majus: Mei en anthos: bloem, dus bloem van Mei. 

 -) bifolium = tweebladig. 



