FAMILIE 11. — AMARYLLIDACEAE. — 289 



Biologische bijzonderheden. De bloemen zijn zwak protrandrisch , zij be- 

 vatten bijna alleen stuifmeel als voedsel, echter zit aan den voet van het 

 vruchtbeginsel een saprijk weefsel , dat wel wordt 

 aangeboord, in de hangende klokjes steekt de stijl 

 (fig. 199) tot 2 niM boven de helmknopjes uit, 

 zoodat bezoekers eerst den stempel aanraken en 

 bestuiving met vreemd stuifmeel bewerken, terwijl 

 door het neervallen van stuifmeel spontane zelf- 

 bestuiving kan worden bewerkt. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De 

 plant komt in Europa op beschaduwde plaatsen in F's- '99- 



. , ... ^ , • 1 •• •• I Bloem van Convallaria majalis , 



boschrijke streken voor en is bij ons vrij algemeen, na verwijdering van de voorste 



helft van het bloemdek , van 



Volksnamen. De namen meibloem, meiklokje, *^LiÜ'^f ^^^'^J^.., . , . 



.... / , V , /jd helmdraad, /jA: helmknopje, 



zegeltjes en lelietje van (der) dalen zijn het meest ih vruchtbeginsel , t stempel. 

 in gebruik, verder dallelie (Oostelijk Drente), boschlelie en kriewelbloem 

 (Saliand), dalkruid (Twente), meilelie (Twente, Zuid-Holland), convalielelie 

 (Zuid-Holland) en klökskes (Zuid-Limburg). 



Familie 11. Amaryllidaceae R. Br. Xarcisachtigen. 



Bloemen 2-slachtig, regelmatig. Bloemdek gekleurd, met een buis, die 

 vergroeid is met het vruchtbeginsel (eigenlijk is dit vergroeide deel de kom- 

 vormige bloembodem) en soms daarboven zich nog uitstrekt en 6 gelijke 

 of ongelijke slippen (soms eigenlijk bladen). Meeldraden 6, tegenover de 

 deelen van het bloemdek staand met 2-hokkige helmknopjes, die zich naar 

 binnen openen. Vruchtbeginsel onderstandig met 1 stijl en enkelvoudigen 

 of 3-lobbigen stempel. Vrucht een 3-hokkige, veelzadige doosvrucht, die 

 met 3 kleppen openspringt en zich opent door middendeeling der hokjes. 

 Zaden bijna bolrond. 



Bloemen geel of wit. soms groen- of roseachtig, alleenstaand of in 2-20- 

 bloemige schermen, voorden bloeitijd gezeten in een 1-2-kleppigebloemscheede. 



Bladen lijnvormig, alle wortelstandig. Overblijvende, kruidachtige, meest 

 onbehaarde planten met bollen onder den grond. 



Verspreiding. Voor het meerendeel zijn de Amaryllidaceae lentebloeiers 

 (zie hierover Liliaceae) en komen in bosschen en weiden voor. 



Tabel tot het deter mineeren der geslachten der Amaryllidaceae. 



A. Bloemdekbladen vrij , zonder kroontje. Meeldraden op een bovenstandige schijf inge- 

 plant. Helmdraden kort. Helmknopjes aan den voet bevestigd, rechtopstaand. 



a. Binnenste bloemdekbladen veel korter dan de buitenste , uitgerand. 



Oalanthns blz. 293. 



b. Bloemdek klokvormig, tot aan den voet gelijkmatig 6-deelig. . Lencojum blz. 291. 



B. Bloemdekbladen aan den voet tot een buis vergroeid, aan de keel met een bekervormig 

 kroontje, dat de op de bloemkroonbuis ingeplante meeldraden omgeeft. .Van-issus blz. 289. 



1. Nareissus') L. Narcis. 

 Bloemdek trompet- of trechtervormig met een cylindrische of bijna kegel- 



1) van het Grieksche narké: verdooving, omdat zelfs de minst riekende bloemen toch 

 slaperigheid teweegbrengen, volgens anderen van naptoo: grijpen, omdat de bloemstengel 

 met de bloem een hoek maakt, zij dus samen een haak vormen, waarmee iets kan worden 

 gegrepen. In figuurlijken zin zou de bloem kunnen betooveren en dit komt overeen met 

 de legende in de mythologie omtrent den jongeling Narcissus, wiens schoonheid de oorzaak 

 werd van zijn ondergang. 



Heukels, Flora. I. 19 



