290 



— AMARYILLIDACEAE. — 



FAMILIE 11. 



vormige buis, een regelmatigen 6-deeligen zoom en een bijkroon aan de 

 keel. Meeidraden 6, gelijk of ongeHjk, op de buis van het bioemdek inge- 

 plant onder de bijkroon, waarboven zij niet uitsteken, met aan den voet 

 bevestigde, overlangs openspringende helmknopjes. Stijl draadvormig, 

 stempel ongedeeld. Vrucht iets driehoekig. 



Bloemen groot, geel of wit, welriekend, knikkend of hangend, alleen- 

 staand of in een scherm, uit een eenbladige, vliezige bloemscheede komend, 

 die boven mutsvormig is samengetrokken. 



Bolgewassen. Aan den voet der plant bevindt zich een tamelijk hooge 

 scheede, die 3, zeldzamer 2 of 4(-6) bladen omsluit, de onderste hebben 

 een gesloten vleezige scheede, het bovenste, dat in zijn oksel den bloem- 

 stengel draagt, is zonder scheede. De hoofdknop staat eindelings, dus 

 niet zooals gewoonlijk in de ruimte tusschen het bovenste blad en den 

 stengel, maar hij zit aan de tegenovergestelde zijde van den stengel, zoo- 

 dat deze okselstandig is. Aan een ouderen bol zitten nog rokken van 3 a 4 

 vroegere generaties, gescheiden door verdroogde overblijfsels van de voeten 

 van bloemstengels. 



Bladen breed lijn- of draadvormig. Stengel hol , onbebladerd. 



Biologische bijzonderheden. De bladen hebben in de cellen naalden 

 (raphiden), waardoor zij tegen slakkenvraat beveiligd zijn. 



Het onderste deel van de bloemdekbuis is aan de binnenzijde in een 

 honig-afscheidend weefsel veranderd. Om dezen te bereiken is, door de 

 aanwezigheid der bijkroon, een lange insectenslurf noodig. 



Volksnamen. Behalve narcis zegt men in Friesland titelroos, in Noord- 

 Limburg morgenster en paaschbloem. 



Tabel tot het deter mineeren der soorten van het geslacht Narcissus. 



A. Bloemdekbuis bijna cylindrisch. Meeidraden er mee vergroeid, die voor de buitenste 

 slippen staand, langer N. poeticas blz. 290. 



B. Bloemdekbuis trechtervormig. Meeidraden evenlang, grootendeels vrij. Bloemdekslippen 

 eirond, ongeveer evenlang als het cylindrisch-klokvormige kroontje. 



N. 1'seadonarcissus blz. 291. 



N. poéticusi) L. Witte narcis (fig. 200). 



Deze plant is onbehaard. Zij heeft een vrij grooten, meest meer dan 2-3 cM dikken bol. 

 De bladen, 3-5 in getal, zijn breed lijnvormig, rechtopstaand, 

 stomp, zwak gekield, grijsgroen, bijna evenlang als de 2- 

 snijdende, gegroefde stengel. 



De stengel draagt slechts een bloem, deze is welriekend, 

 horizontaal afstaand of iets opstaand, boven het schutblad 

 kort gesteeld. Dit is breed, langer dan de bioemsteel. De 

 bloemdekbuis is verlengd, bijna cylindrisch, groen, deslippen 

 zijn wit, spits, langwerpig-eirond, veel langer dan het schotel- 

 vormige, gekartelde, gele, aan den rand meest scharlaken- 

 roode kroontje. De meeidraden zijn er mee vergroeid, de 

 voor de buitenste bloemdekslippen staande zijn langer. De 

 meeidraden en de stijl zijn iets langer dan de bloemdekbuis. 

 ^. 3-6 dM. April, Mei. 



Biologische bijzonderheden. De bloemen zijn onvolkomen 

 proterogynisch. Zij worden door vlinders bestoven. De bloem- 

 ingang is bijna geheel gevuld door de helniknopjes en den 

 stempel, zoodat beide door de vlinderslurf worden aangeraakt 

 en er zoowel kruis- als zelfbestuiving kan plaats hebben. De 



stempel staat tusschen de 3 bovenste helmknopjes, zoodat bij uitblijvend insectenbezoek 



spontane zelfbestuiving moet volgen. 



Narcissus poeticus 

 Fig. 200. 



1) poeticus = dichterlijk. 



