292 



— AMARYLLIDACEAE. 



FAMILIE 11. 



Bloemen wit of rosé, vrij groot, hangend, 1-7 uit een 1-2-kleppige 

 scheede komend. 



In den bol is, als bij Narcissus, de lioofdknop eindknop en staat de 

 bloemstengel zijdelings. Deze hoofdknop bestaat uit 1 of 2 scheede- en 3 

 of 4 gewone bladen. Tijdens den bloei ontwikkelt zich soms het onderste 

 blad van den hoofdknop reeds tot gewoon blad. Aan den ouden bol zijn 

 meest nog de resten der 3 of 4 vorige generaties te onderscheiden. 



Bladen 2-6, lijn- tot draadvormig. 



Tabel tot het determineeren der soorten van het geslacht Leucojum. 



A. Bloemen alleenstaand, zelden 2 bijeen. Zaden licht van kleur met vliezige huid en een 

 snavelvormig aanhangsel. Bloeitijd Februari tot April L. veraum blz. 292. 



B. Bloeiwijze meest meerbloemig. Zaden met zwarte, glanzige huid en zonder aanhangsel. 

 Bloeitijd Mei L. aestivum blz. 293. 



L vérnum 



Deze plant 



') 



Leucojum vernum 

 Fig. 202. 



L. Lenteklokje (fig. 202). 



onbehaard. Zij heeft een vrij grooten, bolronden, tot meer dan 2 cM dik- 

 ken bol, die door lichtgrijze vliezen is omgeven. De bladen, 

 3-4 in getal, zijn rechtopstaand, groen, breed lijnvormig, 

 stomp, langer of korter dan de samengedrukt tweekantige , 

 1- (zelden 2-) bloemige stengel. De bloem is groot, hangend, 

 zwak welriekend en komt uit een eenkleppige, lancetvormige, 

 breedvliezige scheede, die evenlang is als de bloemsteel. 

 De bloemdekbladen zijn breed langwerpig, wit, aan den top 

 stomp en groen. De meeldraden zijn half zoo lang als de 

 bloemdekbladen en hebben helmdraden korter dan de helm- 

 knopjes. Het vruchtbeginsel is tolvormig, de stijl sterk knots- 

 vormig verdikt. De doosvrucht (fig. 202) is peervormig, veel- 

 zadig, groen, tot meer dan 1 cM dik. De zaden zijn bleek 

 met vliezige huid en een snavelvormig aanhangsel. 4. 1-3 

 dM. Februari— April. 



Biologische bijzonderheden. De bladen der plant (ook bij 

 L. aestivum) zijn beveiligd tegen slakkenvraat door raphiden 

 in de cellen. Door den hangenden stand der bloem zijn de 

 inwendige deelen tegen regen beschut. 

 De jongere bloemen rieken sterk naar viooltjes, de oudere onaangenaam, eenigszins 



naar bittere amandelen. Alle bloemdekbladen zijn overlangs 



gestreept en alle strepen wijzen naar binnen, naar de plaats, 



waar om den stijl een kussenvormig weefsel zit (fig. 203), 



waarvan de saprijke cellen door insecten kunnen worden uit- 

 gezogen. De bloemen zijn homogaam. De helmknopjes 



openen zich naar beneden en bij het lichtste stootje valt er 



wat stuifmeel op het lichaam der insecten, die in de bloem 



dringen. Daar de stempel iets uitsteekt boven de helmknopjes 



wordt hij het eerst door de bezoekers aangeraakt, zoodat 



kruisbestuiving wel verzekerd is. In de open bloemen staan 



de helmknopjes zoo ver van den stempel, dat er van spontane 



zelfbestuiving geen sprake kan zijn, doch als de bloem zich 



des avonds sluit, kan dit wel geschieden, want nu komen de 



helmknopjes en de meestal met stuifmeel bedekte binnenzijde 



der bloemdekbladen met den stempel in aanraking. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in 

 Midden-Europa in vochtige bosschen en weiden voor. Bij 

 ons is zij alleen bij Swichem (Fr.), bij Oldenzaal en bij Haamstede (Schouwen) gevonden. 



Volksnamen. Behalve lenteklokje, heet de plant in Groningen sneeuwklokje, in Zeeuwsch- 

 Vlaanderen parapluutjes. 



Fig. 203. 



Bloem van Leucojum vernum 

 iia wegneming van het bloeni- 

 dek en derS voorste meeldraden. 

 pb vruchtbeginsel, ö kussen- 

 vormig weefsel om den stijl, 

 hk helmknopje , s stempel. 



1) vernum = voorjaars. 



