294 



— AMARYLLIDACEAE. — 



FAMILIE 11. 



Galanthus nivalis 



Fig. 205. 



afsluit (zie bij Narcissus). In den oksel van den rok van het sclieedeblad 

 ontwikkelt zich in den regel een nevenbol, die het volgend jaar slechts 2 



bladen, doch geen bloemstengel vormt. Er zijn 

 dus 2 bladen, deze zijn lijnvormig, 4-8 mM breed, 

 vlak, stomp, gekield, blauwgroen, meest korter 

 dan de eenbloemige, ronde stengel. 



De bloem is wit, hangend en komt uit een 

 gebogen bloemscheede, die aan de randen en in 

 het midden vliezig is en langer is dan de bloem- 

 steel. Het bloemdek is klokvormig, 6-bladig. 

 De bladen zijn zeer ongelijk, de 3 buitenste zijn 

 langwerpig-spatelvormig, iets uitgespreid, de 3 

 binnenste zijn slechts half zoo lang, wigvormig- 

 omgekeerd hartvormig, aan den top uitgerand, 

 rechtopstaand. Deze hebben van buiten een 

 halvemaanvormige, groene vlek en van binnen 

 8 geelgroene, overlangsche strepen. De 6 meel- 

 draden zijn op een schijf op het vruchtbeginsel ingeplant, zij hebben korte 

 helmdraden en lancetvormige, toegespitste helmknopjes, die rechtopstaan. 

 Het vruchtbeginsel is bolrond of rondachtig-omgekeerd eirond, daarop zit 

 een draadvormigen stijl en een enkelvoudigen , knopvormigen stempel. De 

 doosvrucht (fig. 205) is vleezig, bijna bolrond en bevat elliptische zaden met 

 een lichtgekleurde, dunne zaadhuid. 2j.. 7-20 cM. Februari, Maart, zelden 

 tot April. 



Biologische bijzonderheden. Ook bij deze plant zijn de cellen der bladen 

 weer met raphiden gevuld, om ze tegen slakkenvraat te beschermen. 



De bloem staat in den knoptoestand in de bloemscheede rechtop, doch 

 gaat later hangen. Ook sluit zij zich bij nacht en bij regen, waardoor de 

 inwendige deelen tegen vocht en ook tegen te groote afkoeling (de dag- 

 warmte blijft er meer in) beschut zijn, hetgeen bij deze vroegbloeiende 

 planten wel noodig is. De bloeitijd duurt evenals bij alle 

 planten , die maar een bloem voortbrengen , lang. 



In de bloem wordt honig afgescheiden in de overlangsche 

 groeven aan de binnenzijde der binnenste perigoonbladen. 

 De helmknopjes (fig. 206) springen met 2 naar beneden en 

 binnen gerichte lancetvormige openingen open , terwijl de 

 stempel iets buiten de helmknopjes uitsteekt. Bezoekers 

 zullen dus dezen het eerst aanraken en kruisbestuiving kun- 

 nen bewerken, terwijl zij daarna, als zij den honig willen 

 bereiken , eerst tegen de stijve spitsen , die van het vrije 

 einde der helmknopjes wat naar buiten zijn omgebogen, 

 moeten stooten, waardoor er nieuw stuifmeel op hun lichaam valt. Tegen 

 het laatst van den bloei verslappen de helmdraden , zoodat de nog steeds 

 stuifmeel bevattende hokjes niet zoo stevig meer aaneensluiten. Daardoor 

 valt er stuifmeel uit den nu losseren strooikegel op den stempel en kan zoo 

 zelfbestuiving plaats hebben. 



De zaden hebben aan den navel een groot vleezig uitsteeksel, waarop 

 mieren afkomen, die dit vleezige deel opeten, doch de zaden zelf met 

 hunne gladde, vaste schil niet beschadigen, doch wel zoodoende mede- 

 werken tot de verspreiding er van. 



Fig. 206. 



Meeldraad van 



Galanthus nivalis. 



