FAMILIE 13. 



IRIDACEAE. — 



319 



Hoogere zijbloemen met 1, laj^ere met 3 schutbladen, uit wier oksels bij 

 de rijkbloemi^e soorten zich de vertakking; voortzet. De bloeiwijze is meest 

 een armbloemige tros met een topbloem. 



Overblijvende planten met vertakten, vrij dikken wortelstok, die omhuld 

 is door de resten van bladen van vorige generaties. Uit dien wortelstok 

 komen bebladerde bloemstengels en korte, slechts ecnige scheede- en 

 gewone bladen dragende, later bloeiende uitspruitsels. Bladen lang, lijn- 

 of zwaardvormig, 2-rijig staand. 



Tabel tot liet deter mineeren der soorten van het i^eslacht Iris. 



A. Buitenste slippen van het bloemdek aan de binnenzijde ongebaard. 



o. Plant met horizontalen wortelstok. Binnenste bloemdekslippen lijnvormig, veel 

 korter en smaller dan de buitenste. Bloemen geel. Stengel veelbloemig. 



I. pseadacoras biz. 319. 

 b. Wortelstok knolvormig. Binnenste bloemdekslippen spits, even lang als of langer 

 dan de buitenste. Bloemen meest violet-purper met witbont, geel, wit enz. 



I. Xiphiam bIz. 321. 



B. Buitenste slippen van het bloemdek aan de binnenzijde aan den voet dooreen rij dichte 

 haren gebaard. Stengel veelbloemig. 



a. Helmdraden even lang als de helmknopjes. Stempels uiteenstaand. bleekblauw. 

 Bloemdek violet I. germanica blz. 322. 



b. Helmdraden langer dan de helmknopjes. Stempels met de binnenranden aaneen- 

 sluitend, geelachtig wit. Buitenste bloemdekslippen violet, de binnenste vuil geel- 

 achtig-violet I. sambacina blz. 321. 



I. pseudacorus 1) L. Gele lisch (fig. 233). 



Deze plant is onbehaard en heeft een dikken . meest sterk vertakten 

 wortelstok en een rechtopstaanden, samengedrukt cylindrischen , veelbloe- 

 migen stengel , die aan den top vertakt is. De 

 bladen zijn breed lijn-zwaardvormig, grasgroen, 

 de wortelstandige zijn ongeveer even lang als 

 de stengel. De bloemen staan 2-3 bijeen in een 

 scheede, die uit 2 lancetvormige, groene kleppen 

 bestaat. De bloemstelen zijn evenlang als of 

 langer dan het vruchtbeginsel. Het bloemdek is 

 lichtgeel, de buis ervan is korter dan het vrucht- 

 beginsel, de buitenste slippen zijn eirond, af- 

 staand, ongebaard, in het midden aan den voet 

 donkergeel met zwartachtig adernet. Zij zijn 

 plotseling in een omstreeks half zoo langen 

 nagel versmald. De binnenste zijn rechtopstaand, 

 lijnvormig, korter en smaller óin de stempels. 

 De slippen van de bovenlip der stempels zijn spits. De doosvrucht (fig. 

 233j is driehoekig, stomp met een kort spitsje. De zaden zijn bruinachtig. 

 4. 6-9 dM. Mei, Juni. 



Biolofrische bijzonderheden. Merkwaardig is ook weder bij deze moeras- 

 plant het nog onverklaarde verschijnsel, dat zij in vele opzichten den xero- 

 phytischen bouw vertoont, hetgeen oa. blijkt uit den stand der bladen, 

 die zoo is, dat zij niet door het zonlicht met volle kracht beschenen worden. 

 Door een wasovertreksel over de bladen sluiten zich de huidmondjes niet 

 door vocht. 



De bloemen zijn reukeloos, doch groot en in het oogvallend gekleurd. 



Iris pseudacorus 

 Fig. 233. 



1) pseudacorus = op kalmus gelijkend. 



