FAMILIE 14. — TYPHACEAE. — 323 



karakteristiek bestanddeel van de oeverflora van nieren , plassen en rivieren , 

 leven ook in moerassen , slooten en \agii veenj^ronden , met Phraj^mites 

 commnnis, Phalaris arundinacea, Glyceria aqnatica, Scirpus lacustris, 

 Butonuis unibellatns, liquisetnmsoorten ca. 



Tabel tot het deterniinecren der i^ e si acht en der Typhaceae. 



A. Bloemen dicht opeenfjcdroriiien, de oppervlakte van de bovenste leden van den bloem- 

 stenfjel bedekkend, in haar tjclieel een, althans in het bef.Mn , zachte, cylindrische, pluis- 

 achtige massa vormend. Bloemdek ontbrekend, door haren vervangen. Stijl en stempel 

 vele malen langer dan het vriichtbeginsel. Vrucht nootachtig .... Typha biz. 323. 



B. Bloemen tot bolronde hoofdjes opeengehoopt, de vrouwelijke tijdens den vruchtlijd 

 stijf. Bloemdekbiaden bruin, droogvliezig. Stijl en stempel meest korter dan het vrucht- 

 beginsel. Vrucht stcenvruchtachtig Spar'^anium bIz. 325. 



1 . Ty 'pha ' ) Trn. L i s c h d o d d e. 



Bloemen eenhuizig, zeer klein, dicht opeenstaand. Mannelijke bloemen 

 uit meest 3 (1-7), aan den voet min of meer vergroeide meeldraden bestaand, 

 aan den voet met of zonder haren. Helmknopjes 4-hokkig. Tusschen de 

 vruchtbare meeldraden staan ook onvruchtbare. Vrouwelijke bloemen uit een 

 gesteeld vruchtbeginsel bestaand, dat aan den voet door haren is omgeven, 

 daarop zit een blijvende stijl en stempel, de laatste is lijn- of spatelvormig 

 en bruin (de bruine kleur der vrouwelijke bloeiwijze wordt door de in een 

 gebogen vlak vereenigde stempels veroorzaakt). In het vruchtbeginsel 

 bevindt zich een hangend eitje. Soms zitten deze bloemen in den oksel 

 van een schutblaadje, dat uit een langen steel en een bruin aanhangsel 

 bestaat. Tusschen de vrouwelijke bloemen zitten ook vele rudimentaire, 

 die óf uit een verlengd of uit een tot knotsvormig kopje vervormd vrucht- 

 beginsel bestaan. Vrucht zeer klein, eenzadig, spilvormig, op een dunnen 

 steel, niet openspringend (wel gaat de buitenste laag met een overlangsche 

 spleet open en komt vrij van de binnenlaag). 



Bloemen bruinachtig, talrijk bijeen, in dichte cylinders aan den stengeltop, 

 gewoonlijk 1 (zelden 2 of meer) vrouwelijke aar en daarboven 1 manne- 

 lijke aar (tijdens het stuiven geel, daarna door het afvallen der mannelijke 

 bloemen een naakte spil). Bloeiwijzen in de jeugd door een vliezige, 

 kleurlooze scheede omgeven, die bij het opengaan verdroogt en afvalt (in 

 werkelijkheid zitten er binnen de bloemscheede nog andere vliezige scheeden, 

 die op verschillende hoogten uit de algemeene bloemspil ontspringen, waar- 

 uit blijkt, dat die spil uit verschillende leden bestaat). Eigenlijk is de 

 vrouwelijke bloeiwijze een samengestelde aar, want 4-6 bloempjes zitten op 

 een kort steeltje bijeen. Deze korte steeltjes ziet men bij de rijpe aar op 

 de algemeene bloemspil in groot aantal zitten, als de vruchtjes enz. ver- 

 wijderd zijn. 



Stengel stijf rechtopstaand, met rechtopstaande, stompachtige, beneden 

 aan de achterzijde afgeronde, van boven vlakke, vaak spiraalvormig ge- 

 draaide bladen met lange scheeden. De onderste zitten meest dicht opeen 

 aan den voet van den stengel. 



Groote moeras- en oeverplanten met meestal dikken, kruipenden, wortelstok. 



Biologische bijzonderheden. De bloemen zijn sterk proterogynisch , want 

 de mannelijke bloemen stuiven eerst als de stempels der vrouwelijke reeds 

 verdroogd zijn. 



1) van het Grieksche tiphos: moeras, dus moerasplant of van het Grieksche typhoo: 

 rooken, om het gebruik der bloeikolven om smeulend vuur aan te houden. 



21* 



