324 



— TYPHACEAE. 



FAMILIE 14. 



Het pluis, dat van de vruchtsteeltjes uitgaat, dient tot verspreiding der 

 vruchtjes door den wind. 



Tabel tot het deter mineeren der soorten van het geslacht Typha. 



A. Vrouwelijke bloemen zonder schutblaadjes. Zijdelingsche vertal<kingen der algemeene 

 bloemspil van de vrouwelijke aar tot 2 mM lang, slank. Stempels scheef ruit-lancet- 

 vormig, zwartbruin tot zwart, even lang als of langer dan de haren. 



T. latifolia blz. 324. 



B. Vrouwelijke bloemen in de oksels van schutblaadjes. Zijdelingsche vertakkingen van de 

 algemeene bloemspil der vrouwelijke aar tot i ^ mM lang, kort kegelvormig. 



T. aujrustifolia blz. 325. 



Volksnamen. De namen lischdodde, dul en sigarenriet zijn algemeen. 

 In Friesland spreekt men van doerebol en doerebout, ook durebout, hem- 

 bol , daar, doch ook in Drente en Salland van doezebolt en -bout , in Gronin- 

 gen, Twente, den Achterhoek van Gelderland, Zuid-Hollanden op Schouwen 

 van lampenpoetser, in Groningen ook van pompels, in Noord-Overijsel van 

 hesbollen, varkensdul en pollepiester, in Twente van naaldenkoker, aan den 

 Zoom der Veluwe van donzebout, pompstokken, ruggeklopper en vogelver- 

 schrikker, in den Achterhoek van Gelderland (ook West-Friesland, Water- 

 land en Zuid-Holland) van duikelaar, in den Achterhoek van Gelderland ook 

 van veneknuppel, in de Betuwe van huil en duil, in Utrecht van zuurkolf, 

 in West-Friesland van domp, duil (ook Zoom der Veluwe en Goeree), 

 rietsigaar, in Waterland van bouten, papenriet en duikers (de laatste ook 

 in Kennemerland), in Zuid-Holland van koelemeijer, kakelaar, ruggemeter 

 en kaarsen (de laatste ook op Zuid-Beveland), bezuring (ook op Walcheren 

 en in Zeeuwsch-Vlaanderen), op Voorne en Beierland van butterbies en 

 pielepooi, op Overflakkee van hooge gooier, in Zuid-Limburg van katten- 

 staarten, op Walcheren van plomper en plompersigaren, in Zeeland van 

 kanneboenders en stalkaarsen. 



T. latifolia 1) L. Groote lischdodde (fig. 237). 



Deze plant is onbehaard. Zij heeft een krachtigen stengel en meest 



blauwgroene, breed lijnvormige (6-18 mM breede), vlakke, stompachtige 



bladen, die even lang als of langer dan de sten- 

 gel zijn. 



De mannelijke en vrouwelijke aar zijn ieder 

 6-20(-30) cM lang, raken elkaar aan, staan zelden 

 3 cM van elkaar. De mannelijke aar zit aan een 

 spil, voorzien van witachtige haren, die langer zijn 

 dan de helmdraden. De vrouwelijke aar is lang 

 cylindrisch, ten slotte 2-3 cM dik, bruinzwart, met 

 een spil zonder haren. De zijdelingsche vertak- 

 kingen dier spil zijn slank, 1,5-2 mM lang. De 

 bloemen hebben geen schutbladen. De stempel (fig. 

 237) is scheef ruit-lancetvormig, spits, zwartbruin tot 

 zwart, even lang alsof vrij wat langer dan de haren, 

 die het bloemdek vertegenwoordigen. De vrucht 

 is langwerpig-spilvormig, met een 4-6 mM langen 



steel, die met vele witte haren bezet is. 2|.- 1-2,5 M. Juli, Augustus. 

 Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in geheel Europa 



aan oevers van wateren en in moerassen voor. Zij is bij ons algemeen. 



Typha latifolia 

 Fig. 237. 



1) latifolia = breedbladig. 



