326 



— TYPHACEAE. 



FAMILIE 14. 



Biologische bijzonderheden. De bloemen zijn proterogynische wind- 

 bloemen. 



De sponsachtige met luchtholten voorziene laag onder de buitenste laag 

 van den vruchtwand, doet de afgevallen vruchten drijven, waardoor zij 

 verspreid worden. 



Tabel tot het deter mineeren der soorten van het geslacht Sparganium. 



A. Stijl en stempel lang draadvormig, de laatste minstens 5 a 6 maal zoo lang als breed. 

 Meest meer mannelijke hoofdjes dan vrouwelijke. Rechtopstaande wortelbladen in het 

 onderste i/:-; deel gekield of min of meer driehoekig, zelden ontbrekend. 



a. Bladen alle duidelijk gekield, de drijvende in het bovenste deel althans aan de rug- 

 zijde met duidelijk uitstekende middenrib, op de doorsnede althans in de nabijheid 

 dier middenrib met vele rijen van luchtholten. Steenkern der vrucht naar boven 

 kegelvormig versmald. 



aa. Bloeiwijze pluimvormig vertakt S. ramosnm blz. 326. 



bb. Bloeiwijze enkelvoudig, soms beneden iets samengesteld. Bladen boven de 

 meest zeer wijde scheede aanzienlijk versmald, in het bovenste derde deel 

 verbreed S. simplex blz. 327. 



b. Zwevende bladen aan de rugzijde rond gewelfd of geheel vlak, zonder kiel, in het 

 bovenste deel meest met onduidelijke middennerf. Rechtopstaande luchtbladen ge- 

 welfd, dik driekantig of in de onderste helft scherp gekield. Bloeiwijze enkelvoudig. 

 Steenkern eirond of omgekeerd kegelvormig, aan den top afgerond. 



aa. Wortelbladen half cylindrisch tot vlakker gewelfd, ongekield. Stengelbladen 

 aan den voet meest scheedeachtig sterk opgeblazen. Bloeiwijze uit 2-3 vrouwe- 

 lijke en 3-6 dicht opeenstaande mannelijke hoofdjes bestaand. Vrucht in het 

 midden het dikst, geleidelijk in den stijl versmald. Steenkern eirond, aan 

 weerszijden vrij kort toegespitst S. afttne blz. 328. 



bb. Bladen bijna even breed blijvend, plotseling in de stompachtige spits versmald, 

 de onderste geheel vlak, zonder kiel, de hoogere op den rug vlak gewelfd tot 

 kantig of in het onderste deel met korte, scherpe kiel. Vrouwelijke hoofdjes 

 1-3, mannelijke 1-6, verwijderd. Vrucht naar beneden in een korten steel ver- 

 smald, naar boven vrij kort in de rest van den stijl overgaand. Steenkern 

 omgekeerd eirond S. diversifolium blz. 328. 



B. Stempel eirond tot bolrond, hoogstens 3-maal zoo lang als breed, vaak zittend. Bloei- 

 wijze enkelvoudig. Slechts 1 mannelijk hoofdje. Bladen alle vlak aan weerszijden, 

 zonder kiel of uitstekende middenrib. Bloemhoofdjes steeds in de oksels van schut- 

 bladen. Vruchtbeginsel in den korten stijl of den zittenden stempel versmald. 



S. miuimam blz. 328. 



Volksnamen. De soorten worden het meest egelskop genoemd, verder 

 in Friesland katerskloat, daar en in Groningen en 

 in West-Friesland duikers en op Voorne en Beier- 

 land duul. 



S. ramósumi) Huds. Vertakte egelskop 

 (fig. 239). 



Deze plant is onbehaard. Zij heeft een korten, 

 vertikalen wortelstok met lange, dunne uitloopers. 

 De stengel is meest stijf rechtopstaand, naar boven 

 vertakt, driekantig, met meest een 6-tal afwisselend 

 staande bladen, waarvan de hoogere langer zijn 

 dan de lagere en boven den stengel uitsteken. 

 De bladen zijn meest rechtopstaand, stijf, beneden 

 driekantig, met meest holle zijvlakken en duidelijk 

 tot in den top uitloopende kiel, zij zijn 3-15 mM 

 cM lang. 



Sparganium ramoEum 

 Fig. 239. 



breed, meest tot 15 



1) ramosum = vertakt. 



