334 



— ARACEAE. — 



FAMILIE 15. 



Lemna arrhiza 



Fig. 248. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in geheel Europa 

 in plassen en slooten voor, meest met L. minor. Bij ons is zij vrij algemeen. 



L. arrhiza 1) L. (Wólffia^) arrhiza Wimm). Wortelloos kroos (fig. 248). 

 Deze plant lieeft geen wortels. De stengelscliijf is drijvend, zonder naalden (raphiden), 

 zeer i<iein (slechts V:i— 1^/l' mM groot), van boven gev/elfd , levendig groen, van onderen' 

 bolvormig gewelfd, witachtig groen, los van weefsel. In de schijf bevindt zich een wijd 

 geopende groeve, waaruit een zijuitspruitsel ontspringt. 



De bloeiwijze ontspringt uit de uitmonding der groeve (fig. 248), 

 heeft geen bloemscheede en slechts een mannelijke en een 

 vrouwelijke bloem. De meeldraad is zeer kort , bijna zittend 

 met 2-hokkig helmknopje, dat zich door een dwars over den 

 top loopende spleet met 2 kleppen, die zich terugslaan, opent. 

 Het vruchtbeginsel heeft een rechtopstaand eitje. De vrucht is 

 eenzadig. "A-. In Europa niet bloeiend waargenomen. 



Biologische bijzonderheden. De ongeslachtelijke vermenig- 

 vuldiging door de zijspruiten is hier weer sterk ontwikkeld. 

 Tegen het najaar hoopt zich veel zetmeel in de dan gevormde 

 winterspruiten , die weinig van de zomeruitspruitsels verschil- 

 len, alleen meer driekantig zijn, op, zij worden daardoor zwaarder, zinken naar den bodem', 

 doch komen in Mei weer naar boven en vormen nieuwe planten. Merkwaardig is, dat de 

 eerste dochterspruit aan de winterknoppen reeds aangelegd is en wel reeds zoover, dat er 

 een klein cirkelvormig stukje van uit het zakje te voorschijn komt. Dit zakje is dus daar- 

 door gesloten. In het voorjaar groeit die dochterspruit ten koste van het zetmeel in de 

 winterknoppen aanwezig, deze worden daardoor en door opvulling der holten met lucht 

 soortelijk lichter en stijgen. 



De plant schijnt ook in verdroogden staat te kunnen blijven leven, haar voorkomen in 

 dakgoten toch is moeilijk anders te verklaren dan door aan te nemen, dat de ingedroogde 

 plantjes door luchtslroomingen daarheen zijn vervoerd en toen weer opgeleefd zijn. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt vooral in West- en Midden- 

 Europa in stilstaande wateren voor. Bij ons is zij slechts op eenige plaatsen gevonden. 



2. A'rum •^) L. Aronskelk. 



Bloemen eenhuizig, zonder bloemdek, tot een bloeikolf vereenigd (fig. 

 249), die door een vliezige, rechtopstaande, aan den voet ineengerolde 

 scheede is omgeven, welke over de geheele lengte is gespleten, ten slotte 



grootendeels afvalt en boven het manne- 

 lijke deel der bloeikolf iets is ingesnoerd. 

 Bloeikolf in het bovenste deel naakt en 

 knotsvormig opgezwollen, het daaronder 

 liggende deel draagt meest eerst tal van 

 onontwikkelde meeldraden, dan manne- 

 lijke bloemen, dan geslachtlooze bloemen 

 en onderaan de vrouwelijke bloemen, 

 die bestaan uit stampers, in vele rijen 

 staand. Mannelijke bloemen bestaand uit 

 3-4 zittende, 2-hokkige helmknopjes, die 

 overlangs openspringen en breeder zijn 

 dan het helmbindsel. Vrouwelijke bloemen 

 bestaand uit een eenhokkig vruchtbeginsel 

 met vele eitjes, bijna geen stijl en een 

 half bolvormigen stempel. Vrucht een 

 roode, bijna bolronde, 1-hokkige, 1-6- 



wortelloos. -) naar J. F. Wolff, arts te Schweinfurt, die de Lemna's 



•^) van het Grieksche rainoo: bevochtigen, omdat de plant op vochtige 



omdat de zijslippen der bladen op 



Arum maculatum 

 Fig. 249. 



1 Bloeiwijze van buiten gezien, 2 Bloei- 

 wijze met opengesneden ketelvormig deel, 

 3 hetzelfde, vergroot, 4 dwarsdoorsnede 

 dicht boven de insnoering. 



a bloemscheede, b top van de bloeikolf, 

 c borstels aan de bloemspil, d nog gesloten 

 meeldraden, e geslachtlooze bloemen, ƒ vrou- 

 welijke bloemen, die reeds geschikt zijn om 

 stuifmeel te ontvangen. 



1) arrhiza: 

 bestudeerde. 



plaatsen leeft of van aroo: bevestigen, omdat de zijslippen der bladen op een haak 

 gelijken, die de timmerlieden gebruiken om houten voorwerpen in verband te houden. 



