338 



— ARACEAE. 



FAAMLIE 15. 



liggen van het onvruchtbaar zijn der plant en werkelijk wordt dit ook door 

 Kerner zoo opgegeven. Ludwig echter meent de oorzaak van het onvrucht- 

 baar zijn te moeten zoeken in het feit, dat alle in Europa voorkomende 

 exemplaren van een plant afstammen. Hij komt hiertoe, omdat ook kunst- 

 matige bestuiving nooit zaden doet ontstaan. Of werkelijk alle planten in 

 Europa van een plant afstammen, is niet zeker. Wel is het zeker dat zij, 

 waarschijnlijk in 1557, uit Klein-Azië naar Constantinopel is overgebracht 

 en dat zij in 1574 door den Oostenrijkschen gezant aan het Turksche hof 

 aan Clusius voor den hortus te Weenen is geschonken, doch het schijnt 

 dat zij al vroeger door de Mongolen naar Rusland en Polen is vervoerd. 

 Zij schijnt in een groot deel van Europa reeds van het begin der 17^ eeuw 

 genaturaliseerd te zijn (in Frankrijk is zij nog steeds niet ingeburgerd) en 

 hare snelle verspreiding is vooral in de hand gewerkt door hare genees- 

 krachtige eigenschappen en door de gemakkelijke wijze van vermenigvuldiging 

 door haren wortelstok. Volgens de nieuwste onderzoekingen zou echter 

 het niet voortbrengen van zaden een geheel andere oorzaak hebben n.1. 

 deze, dat de eitjes, zoowel als de stuif meelkorrels niet goed ontwikkeld 

 zijn en Mücke meent, dat de oorzaak daarvan te vinden is in de te geringe 

 hoeveelheid warmte, waarover de plant bij ons te beschikken heeft. Wer- 

 kelijk is eenmaal vruchtvorming in Europa waargenomen en wel bij een 

 plant, die in een bassin stond, waarin het water steeds warm was, doordat 

 voortdurend het water uit een warme kas er in stroomde. 



Voorkomen. De plant komt bij ons aan allerlei wateren algemeen voor. 



Volksnamen. De namen kalmus, kalmoes en kalmuswortel zijn het meest 



in gebruik. In Friesland noemt men haar 

 kalm en ooievaarsbroodjes, in Groningen snie- 

 ling, in Salland, Utrecht en op Walcheren 

 zwanenbrood, in Twente kaanswortel en op 

 Texel kaukaulis. 



Calla palustris 

 Fig. 253. 



4. Calla') L. 



C. palüstris -) L. S 1 a n g e n w o r t e 1 (fig. 253). 

 Deze plant heeft een dikken, horizontalen,, 

 geleden, groenen wortelstok, die vooral in 

 ondiep water ver rondkruipt en dan met vrij 

 ver uiteenstaande bladen bezet is. Terwijl 

 deze zich door een zijknop verlengt, staat de 

 bloemstengel eindelings, is aan het rechtopstaande deel onbebladerd, doch 

 draagt aan zijn voet 2 bladen. In den oksel van het voorlaatste blad zit 

 dan de hoofdknop, die soms in hetzelfde jaar nog bloeit, maar meest ver- 

 scheiden bladen draagt. De bladen zijn alle wortelstandig, langgesteeld met 

 een vrij lange, ruime scheede en een hartvormige tot breed hartvormige, 

 toegespitste, glanzende, soms tot meer dan 1' ., dM lange schijf- De boven- 

 helft der scheede staat als een tong aan de binnenzijde van den bladsteel. 

 De bloemstengel is omstreeks evenlang als de bladen en draagt de ei- 

 ronde, 6-7 cM lange, in een staartachtige punt toegespitste, blijvende, van 



1) van het Grieksclie callos: schoonheid. Zoo heetten de planten, waarvan uit de knol- 

 len blanketsel werd gemaakt b.v. Arum maculatum. Later is die naam op deze plant 

 overgegaan. i') palustris = moeras. 



