340 — NAJADACEAE. — FAMILIE 16 



aan moerassige oevers in Midden- en Noord-Europa voor en is bij ons 

 vrij algemeen. 



Volksnamen. De plant heet in Oost-Drente en de Graafschap Zutphen 

 slangenkruid, in Noord-Overijsel slangenwortel. 



Familie 16. Najadaceae Gren. Waternimfachtigen. 



Bloemen meest klein, 2-slachtig of eenslachtig, een- of tweehuizig. 

 Bloemdek ontbrekend of als een vliezig napje aanwezig (vrouwelijke en 

 tweeslachtige bloemen van Zannichellia) of schijnbaar aanwezig, werkelijk 

 gevormd door groote schubben van het helmbindsel der meeldraden (Pota- 

 mogetoni. Meeldraden 1 of meer, vaak 4, vrij, onderstandig met 1-4- 

 hokkige helmknopjes. Stampers 1 of meer (vrij vaak 4), in elke vrouwe- 

 lijke of tweeslachtige bloem met bovenstandig vruchtbeginsel en een zeer 

 korten of draadvormigen stijl met enkelvoudigen of 2-3-spletigen stempel 

 of ook 2-3 stijlen met de stempeloppervlakte aan de binnenzijde. Vruchten 

 1 of meer (2-8), meest 1-zadig, een steenvrucht of een nootje. 



Bloemen groen of roodachtig, alleenstaand of in een aar. Bladen ver- 

 spreid of tegenoverstaand (soms in kransen van 3), gaafrandig of gegolfd 

 getand, vaak met steunbladen. Meest overblijvende waterplanten, die 

 geheel ondergedoken of ten deele drijvend zijn. 



Verspreiding. Het geslacht Zostera bevat alleen zeebewoners, terwijl de 

 geslachten Ruppia en Zannichellia vooral brak water verkiezen. De Pota- 

 mogeton- en Najassoorten leven in zoet water. 



Tabel tot het det er mineeren der geslachten der Najadaceae. 



A. Bladen duidelijk getand, tegenoverstaand of in kransen. Bloemen alleenstaand in de 

 bladoksels. Planten 1- of 2-huizig. Meeldraad 1. Stamper 1 . . . . \ajas blz. 340. 



B. Bladen gaafrandig of zwak getand. Bloemen in aren of alleenstaand, 2-slachtig of 

 1-huizig. Meeldraden 1-4. Stampers 1-4. 



a. Bloemen in een scheede van het bovenste blad ingesloten, aarvormig, zonder 

 bloemdek, uit een 2-deeligen meeldraad en een stamper bestaand. Bladen vaak 

 tot 3 dxM lang, grasachtig. Zeeplant •. . Zostera blz. 343. 



b. Bloemen niet in een scheede ingesloten. Vruchtbeginsels meestal 4. 



aa. Planten eenhuizig. Bloemen in de oksels der draadvormige bladen. Manne- 

 lijke bloemen met 1-2 meeldraden, zonder bloemdek, de vrouwelijke met 4 



stampers en een bekervormig bloemdek Zannichellia blz. 346. 



bb. Bloemen 2-slachtig, in 2- tot meer bloemige aren. 



aaa. Aren 2-bloemig, ondergedoken. Meeldraden 2, op den rug met zeer 

 kleine aanhangsels. Rijpe vruchtjes zeer lang gesteeld. Bladen lijn- 



draadvormig, 1-nervig Ruppia blz. 347. 



bbb. Aren meer- tot veelbloemig, boven water uitstekend. Meeldraden 4, op 

 den rug met groote aanhangsels, die op bloembladen gelijken. Vrucht- 

 jes zittend Potamogeton blz. 349. 



1 . Najas ' ) L. N i m f k r u i d. 



Bloemen 2- of 1-huizig. Mannelijke bloemen omgeven door 2 lagen, die 

 men wel voor bloembekleedsels houdt (de buitenste laag is volgens som- 

 migen een bloeischeede). De buitenste laag is gesnaveld en deze snavel 

 wordt door het uitgroeiende helmknopje opengescheurd en de zoo ont- 



1) van het Grieksche naias: najade, waternimf. 



