342 



— NAJADACEAE. — 



FAMILIE 16. 



Najas major 

 Fig. 255. 



is en in 1-4 korte, bruine stekeltanden uitloopt. Door het zwellen van 

 den helmknop scheurt deze in onregelmatige lobben, die zich terugslaan. 



Het binnenste bloembekleedsel is met den helm- 

 knop vergroeid en springt met dezen met 4 omge- 

 rolde kleppen open. De helmknop is 4-hokkig en 

 springt met 4 overlangsche spleten open. De 

 vrouwelijke bloemen zijn zittend en hebben een 

 korten stijl met 3 stempels (fig. 255). De vrucht 

 is langwerpig-eirond, vrij groot (4-5 mM lang, 2 

 mM breed), bijna glad, meest alleen aan den voet 

 met een korte kiel, naar weerszijden versmald, 

 gekroond door de rest van den stijl, licht grijs- 

 geel tot bruinachtig. De zaadhuid bestaat uit een 

 steenlaag, die uit verscheiden cellagen is samen- 

 gesteld. 0. 5-50 cM. Juni- Augustus. 



Biologische bijzonderheden. De plant is geheel 

 ondergedoken en vormt op den bodem van stil- 

 staande of langzaam stroomende wateren soms geheele weiden onder 

 water, die gevormd worden door de veelvuldig vertakte, lange en dunne, 

 bladdragende stengels van dit gewas. Dit sterft van onderen af en verdeelt 

 zich dus spoedig in een aantal verschillende individu's. Naar boven zijn de 

 leden korter en daardoor staan daar de bladen schijnbaar in bundels. 

 Landvormen zijn onbekend. 



De stuifmeelkorrels in de helmknopjes zinken in het water en worden 

 door de stempels van de vrouwelijke bloemen opgevangen. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in het grootste 

 deel van Europa, behalve in Noord-Rusland en Skandinavië voor. In 

 Engeland zijn slechts een paar vindplaatsen be- 

 kend. Zij komt bij ons zeer zeldzaam voor. 



Volksnaam. In Friesland heet de plant baar- 

 zenwier. 



N. minor 1) All. (Caulinia -) fragilis O Willd.). 

 Klein nimfkruid (fig. 256). 



Deze plant is veel teerder, heeft smallere bla- 

 den en is over het geheel kleiner dan de vorige. 

 Zij is donkergroen en vooral in gedroogden toe- 

 stand zeer bros. De stengel is ongestekeld, dun 

 (niet eens 1 mM dik), met beneden tot 5 cM 

 lange stengelleden. De bladen hebben geen bij- 

 zonder kleincellige opperhuid, zijn aan de rug- 

 zijde zonder stekels, 1-2 cM lang en tot IV.j mM 



breed, dus smal-lijnvormig tot draadvormig, verwijderd genaald-getand , 

 meest omgebogen. De bladscheeden zijn naar boven versmald, gaan ge- 

 leidelijk in de schijf over en zijn ook genaald-getand. 



De bloemen zijn meest eenhuizig, vaak vele bijeenstaand , schijnbaar in 

 hoopjes van 2-6, alle zittend. De buitenste bloembekleedsels der manne- 

 lijke bloem loopen in een aan den top getanden snavel uit. Ook hier wordt 



Najas minor 

 Fig. 256. 



1) minor = klein, 

 bros, breekbaar. 



-) naar den Italiaansclien botanicus Caiilini. 



'•) fragilis = 



