346 — NAJADACEAE. — FAMILIE 16. 



3. Zaïinichélliai) 3Iich. Z a n n i c h e 1 1 i a. 



Bloemen eenhuizig. A^annelijke bloemen alleenstaand of zijdelings van 

 de vrouwelijke staand (dan maakt het den indruk alsof de bloemen twee- 

 slachtig zijn), zonder bloemdek, uit een meeidraad bestaande met langen, 

 draadvormigen helmdraad en 2-4-hokkig helmknopje, waarvan het helm- 

 bindsel in een kort, spits uitsteeksel verlengd is. Stuifmeel bolrond. Vrou- 

 welijke bloem met een vliezig schubbetje aan den voet, bestaande uit een 

 ongedeeld, korl, vliezig bloemdek en 2-6 (meest 4) stampers. Ieder dezer 

 bestaat uit een peulvormig vruchtbeginsel , een vrij langen of korten, roironden 

 stijl en een hellenden, schildvormigen stempel. Vruchtjes 4 (2-6), zittend 

 of ten slotte gesteeld, langwerpig, samengedrukt, lederachtig, rneest aan de 

 rugzijde met een niet zelden getanden vleugel, zich bij het ontkiemen met 

 2 gelijke kleppen openend, de buitenrand gewelfd, de binnenrand vaak iets 

 verdiept. 



Bloemen groenachtig, eindelings, de mannelijke meest aan korte, slechts 

 een blad dragende zijtakken , door een in diens oksel zich ontwikkelenden tak 

 schijnbaar zijstandig, de vrouwelijke aan den top van den bladdragenden 

 stengel en der grootere zijtakken, meest kort gesteeld (de beide er aan 

 voorafgaande bladen zijn bijna tegenoverstaand). Vaak gebeurt het, dat in 

 den oksel van het onderste dezer bladen een takje met een blad en een 

 mannelijke bloem zit, waardoor dan, doordat de geheele tak zoo kort Is, 

 dat de helmknop op dezelfde hoogte staat als de vrouwelijke bloem, den 

 indruk gewekt wordt alsof hier een tweeslachtige bloem staat. De uitge- 

 groeide tak in den oksel van het bovenste blad draagt meest weer een blad 

 en een vrouwelijke bloem en ditzelfde herhaalt zich vaak weer. 



Stengel teer, meest sterk vertakt, in alle knoopen wortelend en daar tot 

 4 cM lange, ulteenstaande bladen dragend. Bladen afwisselend, smal, lijn- 

 vormig, met groot, stengelomvattend tongetje (zie Potamogeton) en 2 oksel- 

 schubbetjes, Geheel ondergedoken waterplanten in zoet en brak water met 

 kruipenden , sterk vertakten wortelstok. 



Biologische bijzonderheden. Het bloeien dezer bloemen schijnt aan de 

 oppervlakte van het water plaats te hebben en de stempel door drijvend 

 stuifmeel bestoven te worden. Misschien kan echter bestuiving ook onder 

 water geschieden. De stuifmeelkorrels zijn in de hokjes bolrond , doch zoo 

 spoedig zij naar buiten treden zijn zij buisvormig, zij missen ook weder de 

 exinelaag. ledere stempel heeft den vorm van een driehoekige, vrij groote 

 lob en doordat deze van de verschillende stampers elkaar met de randen 

 aanraken, ontstaat een trechter, die als opvangapparaat voor de stuifmeel- 

 korrels dient. 



De vruchten rijpen onder water. De plant overwintert groen op den 

 bodem van het water. 



Tabel tot het determineeren der soorten van het geslacht Zannichellia. 



A. Vruchtjes dubbel zoo lang als de stijl of nog langer. Stempel cirkelrond, meest getand. 



'L. palustris biz. 346. 



B. Vruchtjes even lang als of weinig langer dan de stijl. Stempel vaak eirond, meest 

 onduidelijk getand Z. pedicellata blz. 347. 



Z. palüstris -) L. Z O e t w a t e r z a n n i c h e 1 1 i a (fig. 260). 



Deze onbehaarde plant heeft een kruipenden of zwevenden, draadvormi- 



1) naar G. G. Zannichelli , een Italiaansch botanicus, f 1729. -) palüstris = moeras. 



