354 



— NAJADACEAE. — 



FAMILIE 16. 



Potamogeton natans 

 Fig. 264. 



vende bladen zijn lederachtig, ondoorschijnend met aan de bovenvlakte iets 



gootvormigen , vaak bruinen steel, zij zijn ovaal of langwerpig, tot 5,5 cM 



breed en tot 12 cM lang, aan den voet meest 

 zwak hartvormig, met aan de onderzijde aan 

 den voet vrij sterk uitstekende nerven. In den 

 oksel van elk blad zit een tot 10 cM lange, 

 vliezige scheede, die vaak langer dan de blad- 

 steel is. 



De aar is tot 8 cM lang met tot 10 cM langen, 

 slanken steel, zij is rijkbloemig en de bladen, 

 welke er vlak onder staan , zijn tegenoverstaand. 

 De vruchtjes (fig. 264) zijn opgeblazen eirond, 

 zwak samengedrukt, aan de rugzijde stomp ge- 

 kield, zeer kort gesnaveld, 4-5 mM lang, 3 mM 

 breed, groenachtig. 2]-. 6-15 dM. Juni-Augustus. 

 Van deze soort komen ook, doch zeer weinig 



ontwikkelde , landvormen voor. 

 De variëteit S. ovalifóliiis ^) Fieber heeft kort gesteelde , langwerpig- 



eironde, stompe bladen met een afgeronden of onduidelijk hartvormigen voet. 



Biologische bijzonderheden. Deze soort kan als type gelden voor de 

 Potamogetons met drijvende bladen. De wijze van vertakking is voor al 

 deze dezelfde. Zij kruipt met een rijk vertakt wortelstokstelsel in het slib 

 en daaruit komen al naar de diepte van het water kortere of langere blad- 

 dragende stengels, die zich vertakken en naar boven langgesteelde, drij- 

 vende bladen vormen en meest in een eindelingsche bloeiwijze uitloopen. 



Wat de bladvorming betreft het volgende: 



Het Ie en het 2^ blad zijn nog schubvormig, de volgende ook onderge- 

 doken bladen zijn phyllodiën, dus smal-lijnvormige, buigzame bladstelen. 

 Dan volgen bladen met kleine, lepelvormige verwijdingen aan den top, die 

 dus overgangen tot drijvende bladen vormen en nu volgen de drijvende 

 bladen op een langen, buigzamen steel met een lederachtige schijf , die van 

 boven glad , met een waslaagje bekleed is en daardoor het water, dat er op 

 komt, niet uit doet vloeien, maar het er weer als droppels af laat loopen 

 (deze bladen zijn in de jeugd opgerold). 



De wortels zijn bijwortels aan de knoopen van den wortelstok, soms 

 komen er ook uit de onderste stengelleden, die nog in het slib zitten. 



In stroomend water worden de stengels zeer lang en evenzoo de blad- 

 en bloemstelen. Vaak blijft de geheele plant dan ondergedoken, maar toch 

 hebben de bladen wel den vorm der drijvende, doch zij blijven zachter, 

 buigzamer, meer doorschijnend en kleiner. 



Als het water uit de plassen, waarin de plant groeit, verdwijnt, ontstaan 

 wel landvormen. De plant blijft dan kort en heeft een gering aantal bladen 

 van den vorm en bouw der drijvende bladen met korte bladstelen. 



Deze soort en hare verwanten overwinteren door ophooping van voedsel 

 in de eindleden van den wortelstok, die daardoor, volgens sommige onder- 

 zoekers, knolachtig opzwellen. In sommige streken mest men wel zwijnen vet 

 met die knolachtige deelen van P. natans en P. polygonifolius. Ook zinken 

 wel stengeldeelen, die meest nog niet hebben gebloeid en hunne drijvende 



1) ovalifolius = ovaalbladig. 



