360 



— NAJADACEAE. 



FAMILIE 16. 



Van deze soort komen als vormen voor: 



a. graminifóliüs ^) Fr. Bladen alle ondergedoken, lijn-lancetvormig, 

 meest slap, de bovenste kort gesteeld, aan den voet der aarstelen zonder 

 of met een zeer kleine schijf. 



S. heterophy'llus-) Fr. Ondergedoken bladen meest lancetvormig, iets 

 stijf, teruggekromd, de hoogere lancetvormig tot ovaal-elliptisch, vaak met 

 een spitsje, meest langgesteeld , in den regel drijvend, lederachtig. 



Biologische bijzonderheden. Deze soort heeft ook weer winterknoppen 

 aan de toppen van den verdikten wortelstok, doch ook komen zij voor 

 aan het eind van bladloten met drijvende bladen, op welke dan schubach- 

 tige bladen volgen, die de knoppen omhullen. Na het afsterven van de 

 drijvende bladen zakken deze naar beneden en loopen het volgend voorjaar 

 weer uit. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De plant komt in Noord- en 

 Midden-Europa voor. De vorm a. komt in meer diepe en stroomende, de 

 vorm 5. in ondiepe wateren voor. De soort is bij ons algemeen. 



P. crispus'V L. Gekruld fonteinkruid (fig. 275). 

 Deze soort is onbehaard en heeft een dunnen, vaak slechts 1 niM dikken, 

 vrij kort kruipenden, sterk vertakten wortelstok. 

 De stengel is vertakt, tot 2 mM dik, met meest 

 1-2 cM lange leden, is samengedrukt tot vierkant 

 (roodachtig wit vaak). De bladen zijn alle onder- 

 gedoken, lancet- tot lijn-lancetvormig, meest 4-6 

 cM lang en tot 13 mM breed, met vrijwel even- 

 wijdige zijranden, kort toegespitst stompachtig, 

 met afgeronden voet zittend, klein gezaagd , meest 

 gegolfd, vaak roodachtig. De dwarsnerven der 

 bladen staan ver uiteen, het net van mazen naast 

 de middennerf is duidelijk. De scheeden in de 

 bladoksels zijn meest niet meer dan 1 cM lang, 

 breed, zeer dun, slap, doorzichtig, spoedig af- 

 vallend, de onderste zijn met het blad verbonden. 

 De aren zijn arm (7-10-)bloemig, los, zij staan 

 op 2-5 cM lange stelen, die even dik zijn als de stengels. De vruchtjes 

 (fig. 275) zijn aan den voet vergroeid, zijn aan de rugzijde stomp gekield, 

 klein (weinig meer dan 1 mM lang), bijna cirkelrond, met tot 2 mM lang 

 spitsje, dat aan den top vaak haakvormig omgebogen is. l\. 3-9 dM. 

 Mei— Herfst. 



De variëteit ;;. serruldtus^) Rchb. heeft niet gekroesde, vlakke of zwak 

 gegolfde bladen. Deze vorm is te verwarren met P. rufescens, maar is er 

 door de kleine, gezaagde bladen met ver uiteenstaande dwars- en weinig 

 talrijke, overlangsche nerven van te onderscheiden. 



Biologische bijzonderheden. Behalve door knoppen aan den wortelstok 

 blijft deze soort over, doordat dicht bij den waterspiegel takjes ontstaan 

 met korte bladen. De takjes hebben een lengte van 1 ^ -2-6 cM. Zijn zij 

 lang, dan lijken het vrij wel gewone takjes, doch de spil ervan is hoorn- 

 achtig, de cellen zijn gevuld met zetmeel, de luchtkanalen zijn kleiner en 



Potamogeton orispus 

 Fig. 275. 



1) graminifo]ius = grasbladig. -) heterophylius = ongelijkbladig. 



gekroesd. ^) serrulatus = iets gezaagd. 



•>) crispus — 



