366 



— NAJADACEAE. 



FAMILIE 16. 



achtig, nauwelijks 1 mM breed, eennervig. Plant teer. Bovenste stengel- 

 bladen niet langer dan 2 cA\. Aarstelen vaak vrij lang. 



'/. flabellatus^) Bab. Bladen breed lijnvormig, plotseling toegespitst, 3-5- 

 nervig, tijdens den bloeitijd al afgestorven. Stengels waaiervormig uiteen- 

 staand. Vruchtjes met bijna rechte buikzijde en aan den rug gekield. 



Biologische bijzonderheden. De vegetatieve vermenigvuldiging heeft bij 

 deze soort op een geheel andere wijze plaats dan bij de vorige. De vertak- 

 king der plant geschiedt hier geheel op dezelfde wijze als bij de andere 

 Potamogetonsoorten, doch de laatste zijtakken, die zich tegen den herfst 

 vormen, gedragen zich zeer bijzonder. Wel worden ook daar in de oksels 

 der 2^ en 3^ schub resp. een hoofd- en een bijknop gevormd, maar beide 

 groeien niet uit tot een nieuwe stengelvertakking, doch vormen een knol- 

 generatie, die echter weer dezelfde wijze van vertakking volgt. De knol- 

 spruit begint weer met 2 dunne lange leden met vliezige bladen , maar het 

 3^ en 4e stengellid zwellen nu zeer op en vormen den knol, die in den 

 eindknop uitloopt en door het 3^ scheedeachtige blad als door een rok 

 omgeven is. Ook omsluit dit blad met zijn bovenste buisvormig deel 

 grootendeels den eindknop. Nu komt echter uit den oksel der 2^ schub 

 der knolgeneratie weer zulk een generatie der 2^ orde en dit kan zich 

 weder herhalen, zoodat het soms gebeurt, dat er 4 samenhangende knol- 

 generaties ontstaan. Steeds is het alleen de hoofdknop, die zich ontwikkelt, 

 nooit de bijknop in den oksel van het 3'-' schubvormige blad. 



De met zetmeel gevulde knollen zijn meest ei- of rolrond. Zij breken 

 licht af, ook gaan de dunne asdeelen er tusschen laat in den herfst afsterven, 

 doch de knollen met hunne knoppen blijven den winter over, loopen in 

 het voorjaar uit en vormen nieuwe planten. 



Ook de stengels, die zich in het water bevinden, vormen in het najaar 

 in de bladoksels korte uitloopers, wier eindleden knolvormig opgezwollen 

 zijn, zij blijven soms op hunne plaats den winter over of zinken ook wel 

 naar den bodem. Deze knolletjes zijn echter kleiner dan die aan den 

 wortelstok. 



Voorkomen in Europa en in Nederland. De soort komt in geheel Europa 



voor in rivieren, meren en slooten, zoowel in 

 stilstaand als in stroomend water en is bij ons 

 algemeen. De vorm y-. is het meest algemeen, 

 de vorm 5. komt in stilstaand water, vooral ook 

 in zilte slooten voor, terwijl de vorm ■/. meer 

 aan stroomend water' eigen schijnt te zijn. 



P. dénsus-) L Dichtbladig fonteinkruid 

 (fig. 283). 



Deze )ok weder onbehaarde plant heeft een 

 iets meer dan 1 mM dikken, vrij lang kruipen- 

 den , min of meer vertakten wortelstok. De 

 stengels zijn rond, tot 2 mM dik, vertakt, met 

 zeer korte, van 1 niM tot 6 cM lange stengel- 

 leden. De bladen , behalve die aan den wortelstok, 

 staan paarsgewijze, bijna tegenoverstaand , soms 3 bijeenstaand, zijn alle onder- 

 gedoken, met stengelomvattenden voet zittend, zonder scheeden. Alleen het 



Potamcgeton densus 

 Fig. 283. 



1) flafcellatus = waaierachtig. 



-) densus = dicht. 



