FAMILIE 18. 



GRAMINAE. — 



433 



wind meefladdcren , waardoor de uitwerking van windstooten op den halm 

 en op de bladen verzwakt wordt. Dit draaien zou bemoeilijkt worden, zoo 

 er water, waarin allicht zand- en stofdeeltjes aanwezig zijn, tusschen stengel 

 en scheede kwam , daar dan de wrijving grooter werd. Dit wordt dan ook 

 belet door het tongetje. Het water, dat langs de schijven neerzakt, gaat 

 daardoor langs de buitenzijde der scheede naar beneden. Het hier gezegde 

 geldt vooral voor grassen als Phalaris arundinacea en Phragmites communis. 

 Bij andere grassen zijn de bladschijven boogvormig gekromd en buigzaam, 

 zoodat de uitwerking van den wind hoofdzakelijk bestaat in het meer of 

 minder worden der kromming. Dit is vooral het geval bij vele boschgrassen, 

 b.v. Milium effusum, Brachypodium silvaticum, Avena flavescens, Triticum 

 caninum e. a. 



Wat de bloemen betreft, hebben alle Graminae windbloemen. Zij openen 

 zich slechts eenmaal, het meest des morgens en bij gunstig weer. Meest 

 zijn ze protrandrisch , zeldzamer proterogynisch (Aiopecurus, Anthoxanthum, 

 Spartina). Het bloeien geschiedt meest door het uit elkaar gaan der 

 kroonkafjes, dat door de beide schubbetjes (zie boven) bewerkt wordt. 

 Na 1 a 2 uur schrompelen deze echter ineen en komen de kroonkafjes weer 

 in den oorspronkelijken stand terug. Vooral Arrhenatherum elatius vertoont 

 dit verschijnsel zeer duidelijk. Merkwaardig is ook de snelle groei der 

 helmdraden , als de bloem bloeit. De stempels buigen zich bij het zijdelings 

 te voorschijn komen uit de hangende of knikkende aartjes naar boven en 

 worden dus alleen door stuifmeel uit hooger staande bloemen getroffen. 

 Zelden komen de stempels uit den top der aartjes te voorschijn n.1. bij de 

 proterogynische soorten. Zooals boven gezegd is, openen sommige soorten 

 hunne kafjes tijdens den bloei weinig, hier komen de stempels en de helm- 

 knopjes door een nauwe spleet 

 naar buiten. 



Soms wordt bij bloeiende gras- 

 sen insectenbezoek waargenomen. 

 Zij komen om stuifmeel te halen. 

 Merkwaardig, doch nog niet ge- 

 heel verklaard, is het verschijn- 

 sel , dat op Molinia coerulea vaak 

 tal van vliegen zijn waargenomen, 

 die voor het grootste deel aan 

 schimmelziekte gestorven waren 

 en ten deele nog geklemd zaten 

 tusschen de weer gesloten kroon- 

 kafjes. Ook bij enkele andere 

 grassen is hetzelfde waarge- 

 nomen. 



Als voorbeeld zij hier de bestui- 

 ving van Arrhenatherum elatius 

 vermeld (fig. 367). Door het uit 

 elkaar gaan der kroonkafjes (zie 

 boven) komen de tot dusverre ver- 

 borgen helmknopjes bloot en de 

 helmdraden verlengen zich nu 

 snel (per minuut bij sommige 

 grassen 1-1,5 mM), zoodat zij na 10 minuten gewoonlijk 3 a 4 maal zoolang 

 Heukels, Flora. I. 28 



Arrhenatherum elatius 

 Fig. 367. 



1 gesloten helmknopje, 2 open helmknopje, 3 aartje 

 met uitgespreide kafjes en neerhangende helmknopjes 

 in lucht, die in rust is, 4 hetzelfde in lucht, die in 

 beweging is. In de eene bloem zijn de helniknopjes 

 hun stuifmeel al kwijt, zelfs is van een der helmdraden 

 het knopje al afgevallen, in de bloem daarboven zijn 

 de helmknopjes nog gesloten , doch bezig zich naar 

 buiten te werken. 



